Điều hành nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, Luật Di sản văn hóa được Quốc hội ban hành năm 2001; sửa đổi, bổ sung năm 2009, sau hơn 20 năm thực hiện, sự nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc đã đạt được nhiều thành tựu. Tuy nhiên, trước những yêu cầu và đòi hỏi cấp bách từ thực tiễn và những bất cập trong các văn bản quy phạm pháp luật về di sản văn hóa, tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc ngày 24/11/2021, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh, cần quan tâm hơn nữa đến việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể ở các vùng miền của đồng bào dân tộc, kết hợp tiếp thu văn hóa thời đại, phát triển sức mạnh mềm của văn hóa Việt Nam, góp phần nâng cao sức mạnh quốc gia trong thời kỳ mới.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh điều hành phiên thảo luận 

Thảo luận tại hội trường, các đại biểu Quốc hội tập trung vào một số nội dung như: quyền sở hữu và các quyền liên quan tới di sản văn hóa; về các chính sách phát triển di sản văn hóa; về khu vực bảo vệ của di tích; phân cấp, phân quyền trong quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản; Quỹ bảo tồn di sản văn hóa.

Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình tham gia thảo luận tại hội trường

Góp ý về lĩnh vực di sản, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Phó Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình cho biết, dự thảo mới quy định chung về quản lý di sản văn hóa, chưa đề cập và luật hóa các quy định về quản lý di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới tại Việt Nam. Đại biểu đồng tình với ý kiến đề nghị sửa tên dự án luật thành Luật Di sản và luật hóa trong dự thảo Luật các quy định về quản lý và đầu tư đối với di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới.  

Về quy định một số nội dung liên quan đến công tác quản lý di sản văn hóa trong dự thảo Luật, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, xem xét một số vấn đề hiện đang còn những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn. Trong đó, về quy định dự án đầu tư xây dựng công trình trong khu vực bảo vệ di sản, Điều 27 dự thảo Luật quy định: "Việc chấp thuận chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư dự án đầu tư, xây dựng công trình trong khu vực bảo vệ di tích thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư, đầu tư công và pháp luật khác liên quan". Theo quy định của dự thảo Luật thì thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư dự án mới hoặc điều chỉnh chủ trương dự án chuyển tiếp trong vùng lõi và vùng đệm của di sản văn hóa thế giới bao gồm cả những dự án có quy mô nhỏ mang tính chất phục vụ bảo đảm an sinh xã hội, phát huy các giá trị di sản cũng như phát triển kinh tế - xã hội của địa phương đều thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ. Nội dung quy định này khi triển khai thực hiện trong thực tiễn sẽ khó khăn vì phần lớn các dự án đầu tư có quy mô nhỏ, nguồn vốn thấp, việc quy định Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư sẽ làm tăng thủ tục hành chính, kéo dài thủ tục pháp lý... 

Các đại biểu cho rằng, trong lần sửa đổi này, cần có rà soát tổng thể và nghiên cứu để thể chế hóa nhiều nhất có thể về những quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, những Hiến định về quyền - nghĩa vụ, trách nhiệm của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân. Đặc biệt, đối với vấn đề bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, không chỉ dừng ở câu chuyện bảo tồn, gìn giữ mà quan trọng là làm thế nào đưa những giá trị di sản văn hóa vào phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ tốt nhất cho đời sống tinh thần của người dân.

Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu./. 

Như Quỳnh (THNB)