Dự Hội thảo, đại biểu Trung ương có: Tiến sỹ Phùng Quốc Hiển, nguyên UVBCH Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội; GS.TS Phùng Hữu Phú, Nguyên UVBCH Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương; PGS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, đồng trưởng Ban Tổ chức Hội thảo; Tiến sĩ Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; cùng các đại biểu Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản; Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch; Các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học, diễn giả trong nước và quốc tế.

Đại biểu tỉnh Ninh Bình có đồng chí PGS.TS Đoàn Minh Huấn, UV BCH TW Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; đồng chí Mai Văn Tuất, Phó Bí thư TT Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; đồng chí Phạm Quang Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo; các đồng chí UVBTV Tỉnh ủy; Lãnh đạo HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Đoàn ĐBQH tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể, địa phương trong tỉnh.

Quang cảnh Hội thảo

Phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Phạm Quang Ngọc, Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo khẳng định: Ninh Bình là vùng đất có bề dày lịch sử và văn hóa, với tài nguyên di sản văn hóa vật thể và phi vật thể rất phong phú, đa dạng, có giá trị nổi bật, mang bản sắc văn hoá đặc sắc riêng có, hội tụ đầy đủ tiềm năng, thế mạnh cho sự phát triển nhanh và bền vững. Cách đây hơn 3 vạn năm Ninh Bình từng là nơi cư trú của người tiền sử, thế kỷ 10 nơi đây được chọn làm quốc đô đầu tiên của Nhà nước Đại Cồ Việt, gắn với sự nghiệp của 6 vị vua thuộc ba triều đại: Đinh - Tiền Lê và Nhà Lý. Ninh Bình sở hữu di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể Danh thắng Tràng An, Vườn Quốc gia Cúc Phương, Khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư, Di tích quốc gia đặc biệt Núi Non nước, 5 bảo vật quốc gia, cùng với gần 2000 di tích và danh thắng, trên 400 di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu…

Đây là những giá trị căn cốt, được người dân Ninh Bình qua các thế hệ gìn giữ, lưu truyền, phát huy trong suốt hành trình lịch sử của vùng đất, của dân tộc; là bằng chứng về sự trường tồn của lịch sử; cũng là tiềm năng, nguồn lực và động lực để Ninh Bình phát triển kinh tế - xã hội; nhằm thực hiện thành công những chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước và những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ có tính chiến lược mà tỉnh đang tập trung thực hiện, đó là: Xây dựng tỉnh Ninh Bình đến năm 2030 trở thành tỉnh khá, về cơ bản đạt các tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương; đến năm 2035 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là hình mẫu tiêu biểu kết hợp hài hoà giữa phục dựng, bảo tồn di sản và phát triển. Với định hình tính chất, chức năng đô thị di sản thiên niên kỷ, thành phố sáng tạo; trung tâm du lịch, công nghiệp văn hoá của quốc gia và quốc tế; trung tâm công nghiệp cơ khí ô tô hiện đại hàng đầu của đất nước; địa bàn vững chắc về quốc phòng, an ninh. Xác lập vị trí đầu tàu và mắt xích trọng yếu kết nối mạng lưới các di sản, thành phố sáng tạo của vùng và liên vùng, quốc gia và quốc tế, hội nhập sâu vào mạng lưới các đô thị di sản sở hữu danh hiệu UNESCO trên thế giới. Gắn kết chặt chẽ giữa công nghiệp hoá, hiện đại hoá và dịch vụ hoá, đô thị hoá, phát triển kinh tế với phát triển văn hoá, xã hội, con người, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu; xây dựng xã hội phồn vinh, nhân dân hạnh phúc.

Đồng chí Phạm Quang Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình, Trưởng Ban Tổ chức phát biểu khai mạc Hội thảo 

Về mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của việc tổ chức hội thảo khoa học quốc tế, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh:

Xác định di sản là thế mạnh của tỉnh Ninh Bình trong phát triển kinh tế - xã hội, nhiều năm trở lại đây Ninh Bình đã coi trọng, đầu tư các nguồn lực cho văn hóa, chủ động, tích cực thực hiện nhiều biện pháp, cơ chế, chính sách nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá gắn với phát triển kinh tế, xã hội. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đã nảy sinh không ít mâu thuẫn, xung đột, đòi hỏi các cấp chính quyền phải không ngừng đổi mới, sáng tạo, hoàn thiện cơ chế chính sách, mở rộng hợp tác trao đổi kinh nghiệm giữa các địa phương trong vùng, trong nước, quốc tế để giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản và phát triển kinh tế, xã hội. Mối quan hệ này nếu được giải quyết tốt sẽ tạo động lực, nguồn lực cho sự phát triển nhưng nếu không tốt sẽ dẫn đến tình trạng di sản được bảo vệ nhưng không đóng góp được cho sự phát triển hoặc sự phát triển làm cho di sản bị mai một, tổn hại.

Xuất phát từ thực trạng và yêu cầu thực tiễn trên, tỉnh Ninh Bình phối hợp với Tạp chí Cộng sản và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Giải quyết mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội: Nhìn từ quản trị vùng và địa phương” với mục tiêu xác định các định hướng và giải pháp có thể giải quyết hài hòa, hiệu quả mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội trên cơ sở quản trị vùng, liên vùng và địa phương; nâng cao nhận thức, trách nhiệm, kỹ năng, kinh nghiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, người dân trong thực hiện phục dựng, bảo tồn di sản gắn với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, của khu vực và cả nước.

Hội thảo khoa học quốc tế hôm nay là một trong những hoạt động khoa học có ý nghĩa quan trọng, đóng góp thêm những luận cứ khách quan, khoa học, những bài học kinh nghiệm cho việc hoạch định chính sách để tỉnh Ninh Bình thực hiện thành công các mục tiêu lớn đã đề ra; đồng thời, góp phần tổng kết những kinh nghiệm từ thực tiễn, đề xuất với Trung ương ban hành chủ trương, chính sách phù hợp.

Thay mặt Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh chào mừng và trân trọng cảm ơn sự tham gia đồng hành của đông đảo các chuyên gia, các nhà khoa học trong nước và quốc tế, ở trung ương và các địa phương đã về dự Hội thảo. Khẳng định đây là cơ hội để Ninh Bình được lắng nghe những ý kiến chuyên sâu, khách quan, đa chiều về giải quyết mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội. Tin tưởng với tinh thần làm việc khoa học, nghiêm túc và trách nhiệm của các nhà khoa học và các vị đại biểu, Hội thảo sẽ thu được nhiều kết quả quý giá và thành công tốt đẹp.

PGS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản phát biểu Đề dẫn tại Hội thảo 

Báo cáo đề dẫn tại Hội thảo, PGS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, đồng Trưởng Ban tổ chức Hội thảo cho biết: Đảng và Nhà nước ta đã sớm quan tâm đến bảo tồn, phát huy giá trị của di sản văn hoá: Ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 23/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 65 – Sắc lệnh đầu tiên về bảo tồn di sản văn hóa; ngày 29/6/2001, Luật Di sản văn hóa được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 9, có hiệu lực từ ngày 01/01/2002 và được sửa đổi, bổ sung theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa năm 2009; Từ năm 2005, nước ta lấy ngày 23/11 hàng năm là “ngày Di sản Văn hóa Việt Nam”.

Đảng và Nhà nước cũng luôn chú trọng giải quyết mối quan hệ giữa văn hóa và kinh tế nói chung, giữa phục dựng, bảo tồn di sản văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội nói riêng; đồng thời, khẳng định vai trò quan trọng của phát triển địa phương, liên kết vùng trong tổng thể phát triển quốc gia.

Đồng chí cũng nhấn mạnh yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra đối với Hội thảo: Thứ nhất, cần làm rõ hơn những nhận thức chung về giải quyết mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội. Cần nhận thức sâu sắc hơn nữa quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về mối quan hệ biện chứng này; phân định rõ vai của chủ thể Nhà nước, cộng đồng, doanh nghiệp và người dân trong giải quyết mối quan hệ này.

Thứ hai, đánh giá, xem xét các xu hướng giải quyết mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội trên thực tế ở mỗi khu vực, địa phương. Cần xem xét những ảnh hưởng của sự phát triển khoa học và công nghệ, của chuyển đổi số tới giải quyết mối quan hệ này; phát triển các ngành công nghiệp văn hóa là một xu hướng tất yếu để giải quyết hiệu quả, hài hòa mối quan hệ này. Vấn đề bảo đảm lợi ích của các chủ thể, đặc biệt là của người dân cũng là một chủ đề mà chúng ta cần tập trung làm rõ.

Thứ ba, Di sản có vị trí cụ thể, có chủ thể sáng tạo và cả chủ thể sở hữu cụ thể. Cần làm rõ hơn cơ chế vận hành lĩnh vực di sản của các quốc gia này, để thấy được những thành công cũng như hạn chế trong giải quyết mối quan hệ này; vấn đề áp dụng những thành tựu khoa học và công nghệ, huy động vốn xã hội trong giải quyết mối quan hệ này ở các quốc gia cũng là nội dung mà chúng ta cần tập trung thảo luận. Với Ninh Bình, việc kết nối, học tập kinh nghiệm, thống nhất quan điểm và hành động với các tỉnh, thành trong cả nước, nhất là các tỉnh “hàng xóm” có ý nghĩa rất quan trọng.

Thứ tư, kết hợp và giải quyết tốt mối quan hệ liên vùng, liên cấp, liên ngành trong công tác quản trị địa phương, quản trị quốc gia về phục dựng, bảo tồn di sản văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội. Các di sản văn hóa được hình thành, phát triển ở mỗi địa phương, nhưng với đặc tính lan tỏa giá trị, luôn tạo ra những ảnh hưởng sâu rộng tới cả khu vực, vùng, miền và cả quốc gia. 

Đồng chí Tống Quang Thìn, UV BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh trình bày báo cáo tại Hội thảo

Báo cáo Trung tâm tại Hội thảo do đồng chí Tống Quang Thìn, UV BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh trình bày nêu rõ: Từ góc nhìn quản trị vùng và địa phương, tỉnh Ninh Bình đã và đang thực hiện có hiệu quả bước đầu một số giải pháp giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội. 

Địa thế tự nhiên và bề dày lịch sử văn hoá đã cho Ninh Bình sở hữu các di sản văn hóa quan trọng mang tầm quốc gia và quốc tế, với 81 di tích xếp hạng cấp quốc gia, trong đó có 3 di tích xếp hạng cấp quốc gia đặc biệt, 1 di sản thế giới; 5 bảo vật quốc gia; 314 di tích xếp hạng cấp tỉnh và 393 di sản văn hóa phi vật thể. Ninh Bình là nơi duy nhất trong cả nước và khu vực Đông Nam Á sở hữu Di sản kép, là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên Thế giới Quần thể Danh thắng Tràng An. 

Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Ninh Bình trong thời gian tới được xác định là “Phát triển nhanh và bền vững, phát triển kinh tế đi đôi với công bằng và tiến bộ xã hội; trên cơ sở phát huy tối đa tiềm năng nổi trội, giá trị độc đáo và lợi thế riêng có của địa phương, cốt lõi là lấy bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa - lịch sử, cảnh quan thiên nhiên cùng truyền thống tốt đẹp của con người, vùng đất Cố đô Hoa Lư làm nguồn lực và động lực phát triển”, hướng tới xây dựng tỉnh Ninh Bình là thành phố trực thuộc trung ương với tiêu chí là đô thị di sản thiên niên kỷ. Trong đó lĩnh vực công nghiệp được xác định là động lực, là nền tảng phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững; tạo nền tảng khai thác có hiệu quả và bảo vệ giá trị Di sản văn hoá và thiên nhiên văn hóa thế giới Tràng An, đẩy mạnh phát triển du lịch thực sự là ngành kinh tế mũi nhọn, phấn đấu đưa Ninh Bình trở thành một trong những tỉnh khá, phát triển toàn diện, nhanh và bền vững; là một trong những trung tâm du lịch cấp quốc gia, đẳng cấp quốc tế; là miền đất đáng sống, an toàn và thân thiện.

Để đạt được mục tiêu đó, Ninh Bình đã và đang đề xuất, triển khai thực hiện một số giải pháp như: Đổi mới tư duy về phục dựng, bảo tồn di sản văn hóa gắn với phát triển kinh tế xã hội. Thường xuyên đổi mới cách thức và phương pháp tuyên truyền, quảng bá, xúc tiến và thu hút các nhà đầu tư. Đẩy mạnh xây dựng đô thị di sản gắn với đô thị 4.0, để Ninh Bình là một trong những cửa ngõ, là trung tâm kết nối với thế giới; tạo môi trường sống lý tưởng của các thương nhân và gia đình họ từ khắp nơi trên thế giới; Xây dựng môi trường để thử nghiệm những ý tưởng mới, sáng tạo, gắn với những xu hướng mới như: công nghệ block chain, kinh tế tri thức, kinh tế số, và kinh tế tuần hoàn. Xây dựng Chiến lược phát triển công nghiệp văn hócó trọng tâm, trọng điểm, theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, phát huy được lợi thế của địa phương, phù hợp với các quy luật cơ bản của kinh tế thị trường và được đặt trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa các ngành, các khâu sáng tạo, sản xuất, phân phối, phổ biến tiêu dùng, bảo vệ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong quá trình giao lưu, hội nhập và hợp tác quốc tế. Đồng thời, tập trung huy động tổng thể và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Tăng cường hiệu quả việc huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính công; bảo đảm “đầu tư công dẫn dắt đầu tư”, “đầu tư công lôi kéo đầu tư xã hội”, Đẩy mạnh các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, phát triển khu vực kinh tế tư nhân, theo định hướng thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân và tạo thêm dư địa cho lĩnh vực thu ngân sách Nhà nước.

Để nâng cao nhận thức, tiếp tục đẩy mạnh thực hiện quản trị địa phương, trên cơ sở những giá trị nổi bật riêng có về di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, truyền thống lịch sử và thực tiễn bảo tồn di sản, phát triển kinh tế - xã hội, qua Hội thảo này, tỉnh Ninh Bình mong muốn tiếp tục nhận được các ý kiến tư vấn, tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý về những giải pháp, cách làm mới nhằm giải quyết hiệu quả, bền vững mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản và phát triển kinh tế, xã hội góp phần thực hiện thành công khát vọng xây dựng đô thị di sản thiên niên kỷ, xứng đáng với truyền thống, vị thế của mảnh đất Cố đô Hoa Lư lịch sử.

** Dưới sự chủ trì của PGS.TS Đoàn Minh Huấn, UV BCH TW Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; đồng chí Phạm Quang Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; Tiến sĩ Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; PGS.TS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; GS.TS Nguyễn Quang Ngọc, Phó Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học, diễn giả đã tập trung tham luận, phân tích, làm rõ chủ đề 3 phiên làm việc của Hội thảo Khoa học quốc tế về: nhận thức, thực tiễn, kinh nghiệm quốc tế, Việt Nam và tỉnh Ninh Bình trong quản trị mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản văn hóa với phát triển KT-XH: Nhìn từ quản trị vùng và địa phương.

Theo ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học, diễn giả: giải quyết mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản văn hóa với phát triển KT-XH góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững. Nhìn từ thực tiễn quản trị vùng và địa phương trong bối cảnh hiện nay chính là quá trình hiện thực hóa quan điểm, thống nhất triển khai Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và các Nghị quyết phát triển vùng của Bộ Chính trị vừa ban hành là: thúc đẩy liên kết kinh tế, xã hội, văn hóa của từng địa phương trong tổng thể phát triển vùng và trong tổng thể phát triển quốc gia; là hướng tới mô hình quản trị quy mô với cách thức giải quyết các vấn đề trong mối quan hệ tổng thể, liên ngành.

Theo PGS. TS Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia: Để giải quyết mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn và phát triển di sản văn hóa rất cần sự đỡ đầu của Nhà nước về mặt pháp luật, cơ chế, chính sách để dần hình thành và phát triển một phương thức xã hội hóa các hoạt động bảo tồn, nhằm biến di sản văn hóa thành nguồn lực, nguồn vốn cho phát triển KT-XH...

Ý kiến chuyên gia cũng nhấn mạnh: Kinh đô Hoa Lư mang giá trị nổi bật của đô thành - đế đô đầu tiên của Quốc gia Đại Việt, của đô thị, cảng thị tựa núi, nhìn sông, mở ra biển Đông đầu tiên ở khu vực phía Bắc đã tạo lập các giá trị bản sắc đặc trưng nhất của không gian lịch sử, văn hóa, làm nguồn lực chủ yếu, động lực mạnh mẽ và lợi thế căn bản cho thành phố Hoa Lư nâng tầm trở thành đô thị di sản thiên niên kỷ văn minh, hiện đại. Theo GS.TS Nguyễn Quang Ngọc, Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, đồng chủ trì Hội thảo Khoa học Quốc tế: Vấn đề đặt ra là cần phải thống nhất định danh Đô thị Di sản/ Đô thị Di sản thiên niên kỷ; các tiêu chí để xây dựng nó ra sao và Ninh Bình đã đáp ứng được đến đâu và đến khi nào có thể đáp ứng được đầy đủ các tiêu chí để trở thành Đô thị di sản đích thực.

Còn theo Tiến sĩ Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đồng chủ trì Hội thảo Khoa học Quốc tế: Để Ninh Bình từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Đô thị Di sản thiên niên kỷ cần tạo sự chuyển hóa mềm từ thành phố hiện nay sang vùng thắng cảnh và di sản lịch sử. Bên cạnh đó cần xây dựng Quy chế đặc biệt cho việc cải tạo, phong cảnh hóa thành phố hiện hữu; xây dựng Quy hoạch chung cho thành phố Hoa Lư, lấy yếu tố tài nguyên thiên nhiên sinh thái làm chủ đạo. Phương châm vĩ mô và lâu dài là thành phố mà con người tại chỗ thụ hưởng cuộc sống yên lành, con người ở chỗ khác đến tìm thấy ở đây một nơi mà lịch sử - thiên nhiên - hiện tại cộng sinh, nơi có thể bồi bổ kiến thức lịch sử, được du ngoạn - thưởng lãm, hoạt động văn hóa - thể thao, hội hè... mà không phải nơi nào khác có đủ như thế...

Nhiều ý kiến của các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học cũng gợi mở: Việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy giá trị của Di sản văn hóa luôn phải song hành với quá trình phát triển kinh tế theo hướng xanh và bền vững nhằm đáp ứng các mục tiêu: bảo tồn tốt nhất các di sản văn hóa, phát triển và tăng trưởng kinh tế bền vững, tạo lợi ích cân bằng cho tất cả các bên liên quan.

Tiến sỹ Phùng Quốc Hiển, nguyên UVBCH Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội tham luận tại Hội thảo 

Tiến sỹ Phùng Quốc Hiển, nguyên UVBCH Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định: Thời đại ngày nay là thời đại của kinh tế trí thức, văn hóa và kinh tế là sự kết hợp nhuần nhuyễn với nhau, có mối quan hệ biện chứng trong sự phát triển. Và để văn hóa phát triển, vấn đề quản trị của Quốc gia, của vùng, của tỉnh là rất quan trọng.

Các tham luận tại Hội thảo cũng cho biết: xu hướng lấy di sản làm trung tâm trong chiến lược phát triển KT-XH đã thành công ở nhiều Quốc gia. Việc tham khảo các bài học quốc tế sẽ là cơ sở để đúc rút các kinh nghiệm cho việc hoạch định các chiến lược phát triển của địa phương.

Các ý kiến tại Hội thảo cũng nhấn mạnh: để đảm bảo hài hòa lợi ích của cộng đồng cư dân bản địa, cũng như lợi ích của tất cả các bên liên quan trong việc phục dựng, khai thác giá trị di sản văn hóa, mọi giải pháp hành động phải đảm bảo tính khoa học, chặt chẽ, đồng bộ, thống nhất cao. Để đạt được điều đó, công tác nghiên cứu, phục dựng, khai thác giá trị di sản văn hóa cần phải căn cứ vào các luận điểm khoa học làm cơ sở, nền tảng cho quá trình thực hiện. Trên cơ sở đó phải bảo vệ không gian, cảnh quan, môi trường sinh thái; phải giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc bản địa gắn liền với phát triển khoa học công nghệ hiện đại, đáp ứng yêu cầu thời đại mới.

Các ý kiến chuyên sâu, khách quan, đa chiều của các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học về giải quyết mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản văn hóa và phát triển kinh tế - xã hội đã cung cấp những luận cứ khách quan, khoa học, những bài học kinh nghiệm cho việc hoạch định chính sách để tỉnh Ninh Bình thực hiện thành công các mục tiêu lớn đã đề ra; đồng thời, góp phần tổng kết những kinh nghiệm từ thực tiễn, đề xuất với Trung ương ban hành chủ trương, chính sách phù hợp. Qua đó, từng bước hiện thực hóa mục tiêu, khát vọng đến năm 2030 trở thành tỉnh khá trong khu vực Đồng bằng sông Hồng, về cơ bản đạt các tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương; đến năm 2035 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

** Phát biểu kết luận Hội thảo, đồng chí Đoàn Minh Huấn, UVBCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình trân trọng cảm ơn các ý kiến tham luận tâm huyết, trách nhiệm của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý; tạo điều kiện cho tỉnh tiếp cận được những khía cạnh khác nhau trong việc giải quyết mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản văn hoá và phát triển kinh tế - xã hội. 

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy phát biểu kết luận Hội thảo

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy khẳng định, các ý kiến tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý đầu ngành trong và ngoài nước đã đưa ra bài học kinh nghiệm tốt cho công tác phục dựng, bảo tồn di sản văn hoá và phát triển kinh tế - xã hội ở Ninh Bình. Cùng với việc Ban Tổ chức nhận được 73 tham luận trước Hội thảo, còn có 22 bài tham luận trực tuyến và trực tiếp trình bày tại Hội thảo đã tiếp cận những khía cạnh khác nhau trong việc giải quyết mối quan hệ giữa phục dựng, bảo tồn di sản văn hoá và phát triển kinh tế - xã hội. Thay mặt các cơ quan đồng chủ trì Hội thảo, tỉnh Ninh Bình xin được ghi nhận, cảm ơn các chuyên gia, nhà khoa học đã dành tình cảm cho Ninh Bình. 

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy cũng tiếp thu tất cả các ý kiến tâm huyết, hay và giá trị tại Hội thảo; đồng thời khẳng định: các ý kiến tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý đã gợi mở nhiều vấn đề Ninh Bình cần quan tâm trong thời gian tới như: tháo gỡ điểm nghẽn về tư duy, nhận thức, gỡ nút thắt về cơ chế, chính sách, tạo đột phá trong thực hiện bảo tồn và phát huy vai trò của di sản; tăng cường liên kết vùng trong gìn giữ di sản văn hoá; phát huy vai trò của các chủ thể Nhà nước, doanh nghiệp, cộng đồng, vai trò của chính quyền địa phương trong phục dựng, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hoá gắn với phát triển kinh tế - xã hội; Đặc biệt coi trọng công tác bảo vệ cảnh quan hiện có của Ninh Bình, tạo nên sự khác biệt với các địa phương; coi trọng phương pháp, công nghệ trong khoa học khảo cổ; đa dạng hình thức khai thác di tích để phát triển du lịch nhưng không xung đột với bảo tồn di sản... Đồng chí khẳng định đây là những gợi mở có ý nghĩa và giá trị quan trọng cho tỉnh Ninh Bình xây dựng chiến lược phục dựng, bảo tồn di sản văn hoá gắn với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh một cách bài bản, hiệu quả hơn trong thời gian tới, góp phần thực hiện thành công khát vọng xây dựng đô thị di sản thiên niên kỷ, là miền đất đáng sống, an toàn và hạnh phúc, xứng đáng với vị thế của vùng đất Cố đô Hoa Lư giàu bản sắc văn hóa và lịch sử.

Thu Dung - Thùy Trâm (THNB)