Trong chiều 5/3, Hội thảo đã diễn ra phiên đầu tiên, phiên kỹ thuật - với sự tham dự của đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; đồng chí Đinh Văn Tiên, Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Bí thư Thành ủy Hoa Lư; đồng chí Nguyễn Cao Sơn, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng Ban Văn hóa Văn phòng UNESCO tại Việt Nam; lãnh đạo một số sở, ban, ngành, đoàn thể, địa phương của tỉnh; các chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế. 

Quang cảnh Hội thảo

Kể từ khi Tràng An được ghi danh là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, 10 năm qua, nhiều cuộc hội thảo kỹ thuật và đối thoại chính sách đã được tổ chức tại Ninh Bình cùng nhiều công trình nghiên cứu về các đặc điểm và giá trị độc đáo của di sản này. Trong giai đoạn 2023 – 2025, với sự hỗ trợ kỹ thuật của UNESCO, Đại học Quốc gia Hà Nội và các đối tác nghiên cứu quốc tế, UBND tỉnh Ninh Bình đã triển khai Đề án "Lượng giá giá trị kinh tế của Quần thể Danh thắng Tràng An” để tập trung nghiên cứu sâu về 4 lĩnh vực đóng góp vào giá trị kinh tế tổng thể của khu vực Di sản thế giới gồm: sự đa dạng của hệ sinh thái tự nhiên và sinh học; các giá trị lịch sử và văn hóa; di sản định cư liên tục và thương hiệu điểm đến di sản mở rộng. Sau gần 2 năm triển khai thực hiện Đề án bước đầu đã cho nhiều kết quả quan trọng, việc nhận diện, đánh giá chính xác giá trị kinh tế - thương hiệu Di sản thế giới của Quần thể danh thắng Tràng An không chỉ cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn trong công tác quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di sản một cách bền vững, tăng cường nhận thức và trách nhiệm cộng đồng, mà còn giúp đưa ra các định hướng, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội bền vững, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.  

Nằm trong khuôn khổ của Đề án, Hội thảo “Lượng hóa giá trị Quần thể danh thắng Tràng An và phát triển thương hiệu của điểm đến di sản thế giới” được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy sự công nhận các giá trị tổng quan của khu vực Di sản thế giới thông qua nghiên cứu chuyên sâu về Quần thể danh thắng Tràng An. Các phiên thảo luận sẽ tập trung vào việc xác định các kịch bản phát triển khác nhau và đề xuất các khuyến nghị trong nước và quốc tế đối với tầm nhìn chiến lược trong quản lý khu vực di sản mở rộng. Bên cạnh đó, tập trung đề xuất các hành động cụ thể nhằm hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược này, thúc đẩy sự phát triển bền vững bao trùm trong dài hạn và sẽ ra thông cáo chung về Đề án Lượng giá giá trị kinh tế của Quần thể Danh thắng Tràng An.

Với mục tiêu như vậy, tại phiên thứ nhất của Hội thảo - phiên kỹ thuật, các chuyên gia, nhà khoa học đã trình bày những kết quả nghiên cứu về 4 nhóm giá trị đóng góp vào giá trị kinh tế của khu vực di sản thế giới Quần thể danh thắng Tràng An, trong đó đưa ra những góc nhìn, đề xuất về khung tổng thể nội dung nghiên cứu và tác động chính sách của Đề án lượng hóa giá trị kinh tế di sản của Di sản thế giới trong phát triển; việc lượng giá theo phương pháp chi phí du lịch và lợi ích áp dụng cho trường hợp di sản phức hợp như Di sản thế giới Tràng An; việc lượng giá tác động của di sản lên giá trị kinh tế bất động sản vùng lõi và vùng đệm; các giá trị nổi bật của di sản văn hóa Tràng An từ góc độ kinh tế di sản và vị thế phát triển tương lai; Tràng An trong bối cảnh toàn cầu về định giá kinh tế các di sản thế giới; khai thác nghệ thuật thị giác của Cố đô Hoa Lư trong công nghiệp văn hóa và du lịch di sản tương lai. Đây là những nghiên cứu rất có giá trị dành cho các nhà khoa học, nhà quản lý để định hình các chính sách phát triển bền vững và tối đa hóa lợi ích kinh tế xã hội của các di sản sản văn hóa và thiên nhiên, góp phần định hướng chiến lược phát triển kinh tế di sản của Ninh Bình.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Đoàn Minh Huấn phát biểu tại Hội thảo

Phát biểu tại Hội thảo, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Đoàn Minh Huấn đã chia sẻ, làm rõ thêm khái niệm “Đô thị di sản thiên niên kỷ” và việc Ninh Bình lựa chọn mô hình này trong định hướng phát triển là nhằm hướng tới các giá trị thiên niên kỷ và ứng phó với các thách thức của đô thị nén có thể thôn tính di sản, cản trở quá trình phát triển, đô thị hóa nông thôn, các vấn đề về môi trường. Để hóa giải các thách thức này, Ninh Bình hướng tới xây dựng mô hình đô thị cảnh quan văn hóa như là sự tiếp nối của đô thị di sản thiên niên kỷ với mục tiêu đề cao các giá trị thẩm mỹ, hòa hợp giữa giá trị nhân tạo và giá trị thiên tạo. Tỉnh theo đuổi triết lý phụng dưỡng thiên nhiên, chăm sóc bằng tinh thần tự giác, như sự báo đáp với những gì thiên nhiên ban tặng. Mô hình này cũng đặt ra các yêu cầu đối với kiến trúc các công trình, các phân khu chức năng, thị giác công cộng không được xung đột với cảnh quan di sản; mô hình cư trú sản xuất dịch vụ đời sống dân sinh không được xâm hại đến cảnh quan mà phải làm cảnh quan di sản trở nên sống động hơn, đời sống con người quyện chặt trong di sản, trong đó người dân sống trong di sản, bảo vệ di sản và hưởng lợi từ di sản, di sản văn hóa là phần hồn tạo nên sự sinh động cho di sản thiên nhiên và đây cũng là đặc trưng hiếm có của Di sản thế giới Tràng An – di sản hỗn hợp đầu tiên và duy nhất ở Đông Nam Á đến thời điểm hiện tại.

Chia sẻ thêm về các giá trị của Di sản định đô Hoa Lư, Di sản lấn biến điển hình, Di sản định cư chuyển tiếp Việt Mường trong Di sản Tràng An, những định hướng của tỉnh trong quy hoạch, quản lý cảnh quan nông thôn trong xây dựng đô thị di sản, việc coi trọng phục hồi, hồi sinh các dòng sông cổ, các nhà cổ, tường thành, chiến lược hạ tầng xanh, đồng chí kiến nghị, đề xuất UNESCO cần xây dựng quan niệm đúng đắn, đầy đủ hơn về đời sống người dân trong di sản, tránh 2 thái cực: tuyệt đối hóa bảo tồn di sản mà quay lưng lại với sinh kế của người dân và tuyệt đối hóa kinh doanh khiến cho di sản vượt quá ngưỡng chịu tải.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy cũng cho biết về nền tảng kinh tế của đô thị di sản đó chính là kinh tế xanh dựa trên phát huy tài nguyên di sản trên cơ sở đánh giá tiềm năng, trữ lượng di sản. Và để làm được điều này thì cần phải có các công cụ lượng hóa và việc lượng hóa thì không thể tách rời với việc xây dựng thương hiệu địa phương, phát triển các ngành kinh tế sáng tạo, đưa Ninh Bình trở thành một trung tâm đổi mới sáng tạo ngoài trời tiêu biểu của đất nước dựa trên nền tảng sáng tạo văn hoá nghệ thuật, làm mới truyền thống, phát huy giá trị cảnh sắc thiên nhiên và tài nguyên di sản độc đáo với một tổ hợp các công viên di sản, công viên giải trí, công viên phim trường, cụm ngành công nghiệp thể thao, công nghiệp biểu diễn sân khấu thực cảnh, một bảo tàng sống, bảo tàng ngoài trời lớn nhất cả nước...

Ngày 6/3, Hội thảo bước sang ngày làm việc thứ hai với các phiên trình bày các khía cạnh kinh tế của di sản thế giới: bài học từ các mô hình toàn cầu và định hướng cho di sản thế giới Tràng An; kinh tế du lịch và kịch bản phát triển bền vững cho di sản thế giới Tràng An. 

Trang Thông tin điện tử của Đài PT&TH Ninh Bình sẽ tiếp tục thông tin tới quý vị và các bạn.

Phương Nhung (THNB)