Ngành công nghiệp ô tô và thị trường tài chính toàn cầu đã rung chuyển sau quyết định áp thuế 25% đối với ô tô và phụ tùng nhập khẩu của Tổng thống Mỹ Donald Trump, có hiệu lực từ ngày 3-4. Động thái này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các đối tác thương mại lớn, với các biện pháp trả đũa đang được cân nhắc.

Thủ tướng Canada Mark Carney đã lên án thuế quan của Mỹ là "cuộc tấn công trực tiếp" vào người lao động Canada và cam kết hành động vì lợi ích cộng đồng. Ông dự kiến sẽ điện đàm với Tổng thống Trump để thảo luận tranh chấp thương mại trong một vài ngày tới. Trước đó, ông Carney đã triệu tập Ủy ban Nội các về quan hệ Canada - Mỹ nhằm tìm giải pháp đối phó. Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Canada cũng kêu gọi chính phủ áp thuế trả đũa ngay lập tức đối với Mỹ.

Thủ tướng Đức Olaf Scholz cho rằng quyết định trên là sai lầm, cảnh báo thuế quan sẽ làm tổn hại đến nền kinh tế và sự thịnh vượng chung. Giới chức Đức tuyên bố Berlin và Liên minh châu Âu (EU) sẽ bảo vệ thương mại tự do, đồng thời xem xét các biện pháp đáp trả phù hợp.

Bốc dỡ xe ô tô tại cảng CuxPort ở Cuxhaven, miền Bắc Đức.

Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu (ACEA) cảnh báo rằng thuế quan mới có thể gây tổn hại đến ngành công nghiệp toàn cầu và làm gián đoạn sản xuất tại Mỹ. Tổng giám đốc ACEA Sigrid de Vries kêu gọi chính quyền Mỹ xem xét lại quyết định này, nhấn mạnh tác động tiêu cực đến người tiêu dùng và các nhà sản xuất phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu. Theo ACEA, xuất khẩu ô tô của EU sang Mỹ đã giảm 4,6% vào năm ngoái, xuống còn 38,46 tỷ euro (41,4 tỷ USD), nhưng Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất của EU.

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho rằng mức thuế này vi phạm Hiệp định thương mại tự do Mỹ - Mexico - Canada (USMCA). Bà nhấn mạnh rằng nếu Mỹ tiếp tục duy trì thuế cao, Mexico phải được hưởng ưu đãi để bảo vệ nền kinh tế. Mexico dự kiến sẽ đưa ra "phản ứng toàn diện" vào đầu tháng 4, khi ông Trump cam kết sẽ áp dụng mức thuế quan đối ứng phù hợp với từng đối tác thương mại của Mỹ, nhưng vẫn để ngỏ khả năng đàm phán với Washington. Bộ trưởng Kinh tế Mexico Marcelo Ebrard cho biết Nhà Trắng đã cam kết các sản phẩm ô tô có linh kiện sản xuất tại Mỹ sẽ được hưởng mức thuế thấp hơn và không bị đánh thuế nhiều lần khi qua biên giới.

Các chuyên gia dự báo, sau khi chính sách thuế có hiệu lực, giá ô tô tại Mỹ sẽ tăng từ 4.000 đến 5.300 USD mỗi xe. Hãng xe Ferrari của Italy đã thông báo tăng giá xe tại Mỹ lên tới 10%.

Thị trường chứng khoán toàn cầu lao dốc sau quyết định áp thuế của Mỹ. Tại Phố Wall, cổ phiếu General Motors giảm 7,4%, Ford mất 3,9%. Ở Nhật Bản, Toyota giảm 2%, Honda 2,5%, Nissan 1,7% và Mazda sụt 6%. Hyundai tại Hàn Quốc mất hơn 4%. Trong khi đó, tại châu Âu, Volkswagen giảm 1,3%, Mercedes mất 2,7% và BMW giảm 2,5%. Cổ phiếu Tata Motors (Ấn Độ) cũng chịu tác động tiêu cực.

Giới chức Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) cảnh báo thuế quan mới có thể làm tăng lạm phát. Người đứng đầu Fed ở Boston, Susan Collins nhận định thuế quan sẽ khiến giá cả tăng nhanh chóng.

Hiện tại, khoảng 50% số lượng ô tô bán tại Mỹ được sản xuất nội địa, phần còn lại nhập khẩu chủ yếu từ Mexico, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đức. Với chính sách mới, căng thẳng thương mại toàn cầu có nguy cơ leo thang mạnh mẽ trong thời gian tới.

Theo qdnd.vn