Lúa cỏ được xem là dịch hại quan trọng gây hại lúa ở Ninh Bình gần 4 năm qua. Ở vụ Đông Xuân này, trên địa bàn tỉnh lúa cỏ lây lan và phát triển ở các huyện, thành phố với mật độ tăng hơn, trong đó tập trung ở các huyện phía Nam của tỉnh.

Ngắt bỏ lúa cỏ để bảo vệ diện tích lúa đông xuân tại cánh đồng ở thôn Bình Hải, xã Yên Nhân, huyện Yên Mô.Kiểm tra thăm đồng, chị Nguyễn Thị Thu cũng như nhiều hộ dân ở thôn Bình Hải, xã Yên Nhân, huyện Yên Mô thấy ruộng lúa có nhiều dấu hiệu bất thường, lúa trỗ không đều, hình thái bông cũng khác lạ lúa thường, chị quyết định ngắt bỏ để bảo vệ diện tích lúa đông xuân của gia đình mình.

Chị Thu chia sẻ: "Chúng tôi phát hiện lúa ma này từ khi lúa chuẩn bị làm đòng, lá nhỏ và cao hơn. Giờ trỗ bông phát hiện rõ hơn thì tiến hành xử lý bằng cách ngắt bỏ đưa lên bờ để tiêu hủy cho sản xuất vụ tới "

Lúa cỏ rất giống cây lúa thường, ở giai đoạn đầu sinh trưởng nhanh và trổ bông sớm hơn lúa thường 5-7 ngày, thời gian trỗ kéo dài. Hạt lúa có râu dài hoặc không có râu, hạt dạng thon dài hoặc bầu dục, màu vàng và vàng sẫm, có dạng hạt có mỏ tím, tỷ lệ lép cao, đặc biệt là hạt rất dễ rụng. Sau khi hạt rụng xuống nếu hạt gặp điều kiện thuận lợi thì nẩy mầm luôn, còn nếu gặp điều kiện bất thuận thì hạt ngủ nghỉ, nhưng vẫn giữ sức sống và duy trì sức nảy mầm trong vài năm. Do vậy lúa cỏ tồn tại, tích tụ và tăng dần qua các vụ.

Chị Nguyễn Thị Minh Hoàn, Phòng NN&PTNT huyện Yên Mô cho biết: Nguyên nhân dẫn đến lúa cỏ là do quá trình canh tác lúa lâu năm, giống lúa bị phân ly, thoái hóa và tính chất di truyền có xu hướng trở lại các đặc tính của nguồn gốc lúa hoang dại ban đầu, vệ sinh đồng ruộng không kỹ, máy gặt đập thu hoạch tại nhiều vùng khác nhau…tạo điều kiện cho hạt lúa cỏ tồn tại và xâm nhiễm ở nhiều vùng, nhiều vụ sản xuất.

Hiện nay, lúa cỏ đang trỗ bông, phơi màu, là đại trà đứng cái làm đòng, đây là thời gian thích hợp để bà con ngắt bỏ, diệt trừ có hiệu quả nhất.

Để ngăn chặn lúa cỏ nguy cơ bùng phát diện rộng, kỹ sư Nguyễn Thị Nhung, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh khuyến cáo: Bà con nông dân cần thăm đồng thường xuyên; ngắt bỏ kịp thời các diện tích bị nhiễm khi bông lúa cỏ vừa trỗ lên chưa ngậm sữa để tránh hiện tượng lúa cỏ rơi dụng xuống làm nguồn lây lan cho vụ sau.

Việc lúa cỏ xuất hiện tại các địa phương trong tỉnh đang ảnh hưởng đến năng suất của vụ đông xuân. Vì vậy, bà con nông dân cần tuyệt đối tuân thủ các biện pháp kỹ thuật để hạn chế sự phát triển và lây lan của lúa cỏ, góp phần để có 1 vụ mùa thắng lợi. 

Minh Nguyệt (nbtv.vn)