Trong kỷ nguyên số, các video và hình ảnh giả mạo được tạo ra bởi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở nên phổ biến. Dưới bàn tay nhào nặn của những kẻ có ý đồ, những đoạn video giả mạo có thể trở thành công cụ để phục vụ mục đích chính trị, thậm chí tác động tiêu cực đến tính minh bạch và công bằng trong các cuộc bầu cử. Vậy làm sao để ngăn chặn tình trạng này? 

Theo The Straits Times, Singapore đang chuẩn bị cho cuộc tổng tuyển cử vào ngày 3-5 tới. Đây sẽ là cuộc tổng tuyển cử đầu tiên mà quốc gia này áp dụng lệnh cấm đối với tất cả nội dung trực tuyến giả mạo do AI tạo ra nhằm xuyên tạc thông tin về các ứng cử viên.

Trong thông báo đưa ra ngày 15-4, Ủy ban bầu cử Singapore (ELD) cho biết các quy tắc liên quan đến vận động tranh cử trực tuyến sẽ lần đầu tiên được áp dụng trong cuộc tổng tuyển cử năm nay, nhằm duy trì độ chính xác, tin cậy của các thông tin liên quan đến bầu cử và các ứng cử viên. Trong bối cảnh Singapore đang đối mặt với nạn tin giả, tin sai lệch, nhất là các video giả mạo sử dụng công nghệ deepfake (phần mềm sử dụng AI để mô phỏng con người) đang lan tràn trên internet thời gian qua, lệnh cấm trên được đưa ra nhằm ngăn cử tri tiếp xúc với nội dung có khả năng bị phóng đại hoặc thiên vị trong các quảng cáo chính trị.

Các quy tắc liên quan đến vận động tranh cử trực tuyến sẽ lần đầu tiên được áp dụng trong cuộc tổng tuyển cử năm nay tại Singapore. Ảnh: The Straits Times 

Theo Channel NewsAsia, với những bước phát triển nhanh chóng của AI, deepfake đã trở thành công cụ ưa thích được những kẻ có ý đồ sử dụng để can thiệp vào quá trình bầu cử tại nhiều quốc gia trên thế giới. Deepfake có thể tạo ra video và hình ảnh giả mạo với độ chân thực cao, do đó việc dùng mắt thường để phân biệt thật giả là rất khó. Những video như vậy đang trở nên cực kỳ phổ biến trên mạng xã hội. Ông Benjamin Ang, nhà nghiên cứu cấp cao tại Trường Nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam (RSIS) của Singapore cho biết, số lượng các video deepfake đã tăng gấp 10 lần trong giai đoạn 2022-2023 và tiếp tục tăng 10 lần trong giai đoạn 2023-2025.

Tháng 3 vừa qua, Thủ tướng Singapore Lawrence Wong đã cảnh báo về sự tồn tại của những video deepfake có hình ảnh ông đang bị các băng nhóm tội phạm lừa đảo sử dụng để trục lợi. Bộ trưởng Cao cấp Singapore Lý Hiển Long cũng từng cảnh báo về các video deepfake bịa đặt trắng trợn việc ông bình luận về quan hệ quốc tế và các nhà lãnh đạo nước ngoài vào tháng 6 năm ngoái.

Gần đây nhất, một loạt video với nội dung cắt ghép do AI tạo ra trong đó đề cập đến các vấn đề nóng hổi ở Singapore như nhập cư, nhà ở và giao thông với giọng điệu tiêu cực, nhằm mục đích gây hoang mang dư luận... đã liên tục được đăng tải trên TikTok từ ngày 6 đến 7-4. Hai video clip được xem nhiều nhất đã thu hút hơn 80.800 và 49.300 lượt xem, với hàng trăm lượt bình luận và phản ứng khác nhau. Trong bối cảnh cuộc tổng tuyển cử ở Singapore đang gần kề, những video deepfake nhắm tới việc lôi kéo hoặc tác động đến các cử tri cũng xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Ngay cả khi những video này không thành công trong việc đánh lừa một số lượng lớn cử tri, thì cũng sẽ khiến họ đánh giá thấp các nguồn thông tin hợp pháp và gây nhiễu thông tin, làm xói mòn niềm tin vào nền dân chủ, đồng thời làm gia tăng sự chia rẽ chính trị.

Để hạn chế những tác động tiêu cực của AI tới bầu cử, cần có các giải pháp từ khâu phòng ngừa cho đến ứng phó lúc sự cố xảy ra. Đơn cử như Singapore đã triển khai hàng loạt biện pháp để đối phó với nguy cơ AI tác động tiêu cực đến cuộc bầu cử. Hiện tại, luật pháp cấm các chiến dịch sử dụng AI để mạo danh, bôi nhọ các ứng viên hoặc đưa thông tin sai lệch ảnh hưởng đến lựa chọn của người dân trong cuộc bầu cử. Bên cạnh đó, các chiến dịch giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về nguy cơ của deepfake và cách nhận diện chúng cũng được triển khai.

Theo The Straits Times, năm ngoái, Singapore đã công bố sáng kiến trị giá 20 triệu USD nhằm phát triển các công cụ mới để ngăn chặn việc sử dụng deepfake sai mục đích. Sáng kiến sẽ hỗ trợ các công ty và đầu tư vào những công nghệ tiên tiến nhất để tạo ra một môi trường mạng an toàn hơn. Đây được kỳ vọng là công cụ có thể giúp Singapore giải quyết vấn nạn deepfake và thông tin sai lệch đang ngày một gia tăng.

Theo qdnd.vn