Thực hiện sự chỉ đạo của UBND tỉnh; căn cứ các văn bản về việc đặt tên, đổi tên đường, phố và công trình công cộng của Trung ương, của tỉnh, Sở Văn hóa và Thể thao đã xây dựng dự thảo Đề án và dự kiến đặt tên tuyến đường Đông - Tây, cầu vượt sông Vân và đổi tên một số tuyến đường trên địa bàn tỉnh Ninh Bình cụ thể như sau:

I. Đặt tên tuyến đường Đông - Tây (dự án giai đoạn I): 

1. Mô tả, diễn giải:

 - Tuyến đường Đông - Tây tỉnh Ninh Bình là một dự án giao thông trọng điểm của tỉnh Ninh Bình. Trước khi triển khai dự án tuyến đường Đông - Tây tỉnh Ninh Bình (giai đoạn I), khu vực này chủ yếu là vùng nông thôn với hạ tầng giao thông hạn chế, gây khó khăn cho việc kết nối giữa các địa phương và phát triển kinh tế - xã hội.

 - Theo quy hoạch dự kiến tuyến đường dài 70km (gồm đoạn từ Kim Sơn đến Tam Điệp, từ Tam Điệp đến Nho Quan và từ Nho Quan đến đường Hồ Chí Minh, tỉnh Hòa Bình). Đây là tuyến đường kết nối đồng bộ với các trục giao thông quan trọng của quốc gia, như đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đường Hồ Chí Minh, Quốc lộ 1A, đường bộ ven biển (Thanh Hóa - Ninh Bình -Nam Định - Thái Bình - Hải Phòng - Quảng Ninh), đường sắt Bắc - Nam...; tạo trục giao thông chiến lược, liên thông đồng bộ với hệ thống giao thông của tỉnh. 

- Hiện trạng: giai đoạn I đã hoàn thành tuyến đường dự kiến đặt tên có chiều dài 22,95km, chiều rộng 70m (Điểm đầu: Km0+000 tại xã Quang Sơn, thành phố Tam Điệp. Điểm cuối: Km22+950,71 tại nút giao đường QL.12B và đường Đồng Phong - Cúc Phương thuộc xã Văn Phong, huyện Nho Quan). 

2. Phương án đặt tên:

 - Phương án 01: Đại lộ Hoa Lư (phương án ưu tiên) 

Ý nghĩa: Hoa Lư là kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến Trung ương tập quyền đầu tiên ở Việt Nam - nhà Đinh - Tiền Lê (968 - 1010). Kinh đô Hoa Lư tồn tại 42 năm, gắn với sự nghiệp của ba triều đại liên tiếp là nhà Đinh, nhà Tiền Lê và năm đầu nhà Lý với các dấu ấn lịch sử: thống nhất quốc gia, phá Tống - bình Chiêm, khai sáng nhà Lý, là nơi hoạch định và ban bố kế sách định đô Thăng Long (Hà Nội). Tháng 07-1010, vua Lý Thái Tổ dời kinh đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về Đại La, lập đô Thăng Long (Hà Nội). Các triều Lý, Trần, Lê, Nguyễn sau đó dù không đóng đô ở Hoa Lư, những vẫn cho tu bổ và xây dựng thêm ở đây nhiều công trình kiến trúc như đền, lăng, đình, chùa, phủ… Kinh đô Hoa Lư xưa, nay là Cố đô Hoa Lư. Hoa Lư còn là địa danh ban đầu khởi nghiệp của nghĩa quân Hoa Lư từ những năm 951 đến năm 967 (nay thuộc xã Gia Hưng, huyện Gia Viễn) dưới sự thống soái tài ba của người anh hùng dân tộc Đinh Tiên Hoàng. Ngày nay Hoa Lư là tên thành phố thuộc tỉnh Ninh Bình. Khi thực hiện phương án này sẽ đổi tên đường Hoa Lư (trên địa bàn thị trấn Thiên Tôn, huyện Hoa Lư cũ) thành đường Lê Thái Tổ kéo dài (thực trạng hiện nay, tuyến đường Lê Thái Tổ đã có sự kết nối với tuyến đường Hoa Lư). 

- Phương án 02: đại lộ Đại Cồ Việt. 

Ý nghĩa: Đại Cồ Việt (Nước Việt to lớn), là quốc hiệu thời Đinh - Tiền Lê và 44 năm đầu nhà Lý; tồn tại 86 năm kể từ khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước, lên ngôi hoàng đế năm 968, đến đời vua lý Thánh Tông năm 1054, đánh dấu lần đầu tiên sau hơn 1000 năm Bắc thuộc, người Việt có một quốc gia thống nhất, độc lập, khá cường thịnh về nhiều mặt, nhất là về thể chế quân chủ và quân đội, xây dựng nhà nước phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên trong lịch sử nước ta. Việc đặt tên tuyến đường Đông - Tây (giai đoạn I) là đường Đại Cồ Việt có ý nghĩa sâu sắc nhằm tôn vinh triều đại đầu tiên của nhà nước phong kiến trung ương tập quyền của nước ta, thể hiện sự tri ân với cội nguồn dân tộc, kết nối hiện tại với quá khứ hào hùng, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh tỉnh Ninh Bình và lan tỏa niềm tự hào về vùng đất khởi nguồn quốc gia Đại Việt. Khi thực hiện phương án này sẽ đổi tên đường Đại Cồ Việt (trên địa bàn thị trấn Thiên Tôn, huyện Hoa Lư cũ) thành đường Hoa Lư và đường Hoa Lư sẽ đổi tên thành đường Lê Thái Tổ kéo dài. 

II. Đặt tên cầu vượt sông Vân 

1. Mô tả, diễn giải:

 - Cầu vượt sông Vân được khánh thành vào ngày 30/01/2025 là một trong những công trình chào mừng Đại hội Đảng bộ tỉnh Ninh Bình lần thứ XXIII nhiệm kỳ 2025 - 2030.

 - Về phạm vi, quy mô xây dựng: Cầu vượt sông Vân có chiều dài: 64,69m, chiều rộng: 40m (trong đó: phần bộ hành là 12m, phần xe chạy là 24,0m, phần dải phân cách giữa là 4,0m). Điểm đầu: Giao với đường Nguyễn Huệ. Điểm cuối: Đấu nối với đường Lê Thái Tổ tại điểm dừng dự án xử lý cấp bách hệ thống chống ngập úng thành phố Hoa Lư. 

2. Phương án đặt tên 

- Phương án 01: Cầu Bông Lau (phương án ưu tiên). 

Ý nghĩa: Cầu vượt sông Vân được khánh thành vào ngày 30/01/2025 là một trong những công trình chào mừng Đại hội Đảng bộ tỉnh Ninh Bình lần thứ XXIII nhiệm kỳ 2025 - 2030. Tên ý tưởng thiết kế của cầu vượt sông Vân là cầu Bông Lau đã được UBND tỉnh phê duyệt kết quả thi tuyển kiến trúc công trình xây dựng cầu vượt sông Vân và đường dẫn phía Tây sông Vân. Sau khi Cầu vượt sông Vân được khánh thành, tên gọi Cầu Bông Lau đã trở thành một tên quen thuộc, dễ nhớ, dễ gọi đối với người dân. Đây không chỉ là một công trình giao thông quan trọng mà còn là điểm nhấn kiến trúc độc đáo, thu hút đông đảo du khách đến tham quan và check-in trong thời gian qua. Cầu có kết cấu một nhịp với thiết kế dạng vòm, gồm 02 vòm chính: vòm Bông lau và vòm núi Mã Yên. Hình tượng vòm "Bông lau" gắn liền với hình ảnh Đinh Bộ Lĩnh thời niên thiếu lấy bông lau làm cờ, tập trận giả thể hiện khí phách hào hùng từ thuở thiếu thời; đồng thời bông lau biểu trưng cho sức sống mạnh mẽ. Hình tượng vòm “Mã Yên” lấy cảm hứng từ núi Mã Yên ở khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư mang ý nghĩa như một nhịp nối thiêng liêng giữa hiện tại và quá khứ. Việc đặt tên Cầu vượt sông Vân là cầu Bông Lau là phù hợp với ý nghĩa, thể hiện sự hòa quyện giữa thiên nhiên và lịch sử, đồng thời mang đậm bản sắc vùng miền, góp phần quảng bá vẻ đẹp văn hóa của Ninh Bình đến du khách trong và ngoài nước. 

- Phương án 02: Cầu Phúc Trì 

Ý nghĩa: Cầu vượt sông Vân từng thuộc xã Phúc Trì, một đơn vị hành chính cũ thuộc phủ Trường Yên, sau này đổi thành phủ Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình. “Phúc Trì" có thể được hiểu là "nơi lưu giữ phúc lành", biểu trưng cho sự thịnh vượng và bình an. Việc đặt tên cầu vượt sông Vân là "Phúc Trì" không chỉ mang ý nghĩa tốt đẹp mà còn thể hiện mong muốn cây cầu sẽ là nơi kết nối, mang lại sự phát triển và hạnh phúc cho cộng đồng. Đồng thời, tên gọi này biểu trưng cho sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại, thể hiện sự tôn trọng và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương, góp phần duy trì thuần phong mỹ tục cho thế hệ mai sau. 

Ý kiến tham gia góp ý về dự kiến đặt tên tuyến đường Đông - Tây, cầu vượt sông Vân và đổi tên một số tuyến đường trên địa bàn tỉnh Ninh Bình:

 - Đầu mối tiếp nhận thông tin: Ông Đinh Văn Phương, Trưởng phòng Văn hóa và Gia đình, Sở Văn hóa và Thể thao Ninh Bình. 

- Điện thoại: 0932.233.603. 

- Email: phongnvvh@gmail.com