Việc xây dựng đô thị trên nền tảng bảo tồn và phát huy giá trị di sản Kinh đô Hoa Lư là chiến lược để tỉnh Ninh Bình phát triển bền vững, nâng tầm vị thế và khẳng định bản sắc riêng có của mình. Theo đó, cần đẩy mạnh các giải pháp khoa học và công nghệ để phỏng dựng, phục dựng và phát huy giá trị di sản đặc biệt quan trọng này. 

Công nghệ trình chiếu 3D tại nhà trưng bày di sản văn hóa thời Đinh - Tiền Lê (khu di tích Cố đô Hoa Lư)

Những năm gần đây, không gian nhà trưng bày di sản văn hóa thời Đinh - Tiền Lê tại khu di tích Cố đô Hoa Lư trở nên thu hút hơn bởi sự xuất hiện của công nghệ trình chiếu 3D. Bằng kỹ thuật mới đã diễn giải một phần dấu vết tường thành, nền móng cung điện, hoa văn trang trí trên các vật liệu xây dựng Kinh đô xưa, đã giúp du khách khám phá câu chuyện lịch sử nghìn năm sâu sắc hơn.

Du khách MỹDu khách Mỹ: "Ở khoảng cách từ trên nhìn xuống thì rất khó hình dung nền móng này có gì đặc biệt. Khi có những màn hình chiếu hắt lên thấy rõ các hoa văn trên những viên gạch, thể hiện sự cầu kỳ trong kỹ thuật xây dựng công trình di tích. Điều đó rất cuốn hút".

Ứng dụng công nghệ tiên tiến để phỏng dựng di tích là hướng đi hiệu quả đã được nhiều quốc gia trên thế giới thực hiện, khắc phục những hạn chế trong việc xây dựng nhà trưng bày, bảo tàng trên nền các hố khai quật khảo cổ học. Trên thực tế, hệ thống di vật, hiện vật khi khai quật lộ thiên sẽ chịu ảnh hưởng của thời tiết, môi trường, không tránh khỏi bị mất đi giá trị nguyên gốc, hoặc hủy hoại. Công nghệ tiên tiến như số hóa, scan 3D sẽ giúp mô phỏng hình ảnh chân thật, phục dựng kích thước của những công trình dấu tích xưa.

PGS. TS Bùi Minh Trí, Viện trưởng Nghiên cứu Kinh thành, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt NamPGS. TS Bùi Minh Trí, Viện trưởng Nghiên cứu Kinh thành, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam: "Một trong những bài học mà quốc tế đưa lại thì cần áp dụng với Hoa Lư, chính đó là phải có tầm nhìn chiến lược cho việc đầu tư những dự án lớn mang tính tổng thể, nghiên cứu lâu dài về dấu tích di sản Kinh đô Hoa Lư dưới lòng đất, và đây cũng sẽ là cho một tiền đề để định hướng cho xây dựng công viên lịch sử văn hóa khảo cổ học ở Hoa Lư trong tương lai".

Nguồn tư liệu lịch sử dưới lòng đất của Kinh đô Hoa Lư vô cùng phong phú và độc đáo. Nổi bật là những phát lộ khảo cổ học tại cánh đồng phía Nam đền Vua Lê, các nhà khoa học cho rằng, địa điểm này tương đồng với tên gọi được nhắc đến trong Đại Việt sử ký toàn thư - cung điện Bách Bảo Thiên Tuế. Được xây dựng năm 984 là nơi thiết triều, coi sóc việc chính sự của vua Đinh, vua Lê. Câu chuyện về hình thái lầu gác, cung điện Hoa Lư như thế nào, kích thước ra sao là điều rất được quan tâm. Đây là cơ sở để nghiên cứu, phục dựng, phục hồi di sản Kinh đô trên quy mô lớn bằng các ứng dụng công nghệ, tạo ra chuỗi giá trị mới cho văn hóa Hoa Lư .

PGS.TS Trần Thị Minh Thi, Phó Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học Xã hội Việt NamPGS.TS Trần Thị Minh Thi, Phó Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học Xã hội Việt Nam: "Tôi nghĩ là song song với việc khai quật các hiện vật khảo cổ thì việc nghiên cứu các tư liệu cổ, thư tịch cổ cũng rất quan trọng, bởi những điều đó nó sẽ góp phần để chúng ta nhìn được và hiểu được đời sống văn hóa xã hội của thời kỳ đấy".

Ninh Bình được thế giới ghi nhận là một trong những địa phương đi đầu trong bảo tồn di sản văn hoá, thiên nhiên, đa dạng sinh học để phát triển du lịch. Với việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ để hồi sinh di sản sẽ giúp Ninh Bình khai thác tốt hơn nữa giá trị di sản, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, xứng tầm với tiềm năng, thế mạnh của một đô thị di sản thiên niên kỷ.

Thùy Vân (THNB)