Đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; đồng chí Tống Quang Thìn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; đồng chí Đỗ Việt Anh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy; lãnh đạo các sở, ban, ngành; lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch một số tỉnh; lãnh đạo các huyện, thành phố; các nghệ sỹ, nhạc sỹ, các nhà nghiên cứu về âm nhạc, các nhà tài trợ cùng đông đảo nhân dân và du khách đã dự lễ khai mạc. Đây là sự kiện mở đầu cho chuỗi các hoạt động của Festival Ninh Bình lần thứ 2 sẽ được tổ chức trong thời gian tới đây. 

Các đại biểu và nhân dân dự Liên hoanHát Xẩm là một hình thức diễn xướng dân gian bằng nghệ thuật hát nói và âm nhạc, một loại hình nghệ thuật độc đáo trong kho tàng âm nhạc cổ truyền của dân tộc có lịch sử hình thành và phát triển lâu đời. Mặc dù có những giai đoạn trầm lắng, có nguy cơ mai một song hiện tại hát Xẩm đang phát triển mạnh tại nhiều địa phương trong cả nước, đặc biệt là vùng Đồng bằng Bắc Bộ, trong đó có Ninh Bình- nơi có cố nghệ nhân, nghệ sỹ ưu tú Hà Thị Cầu, với tiếng hát xuyên thế kỷ, đã dành cả cuộc đời mình cho sự nghiệp ca hát, sáng tác và truyền dạy Xẩm, làm cho Xẩm Ninh Bình trở thành điểm sáng.

Năm 2022 nghệ thuật hát Xẩm Ninh Bình được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Để bảo tồn, khơi dậy và phát huy giá trị của loại hình nghệ thuật độc đáo này, trong những năm qua tỉnh Ninh Bình đã nỗ lực triển khai nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học, hội thảo trong nước và quốc tế, xây dựng các đề án bảo tồn cùng các hoạt động thực tiễn như: truyền dạy, củng cố hoạt động, phát triển các câu lạc bộ, đội nhóm hát Xẩm, thường xuyên tổ chức trình diễn, giới thiệu Xẩm tới nhiều đối tượng công chúng. Nhờ đó Xẩm đã và đang trở lại, hòa nhịp với cuộc sống đương đại, khẳng định chỗ đứng của mình trong đời sống âm nhạc hiện nay.

Tiết mục biểu diễn của Câu lạc bộ hát Xẩm tham gia tại Liên hoan. Liên hoan hát Xẩm năm nay thu hút 20 câu lạc bộ hát Xẩm của 10 tỉnh, thành phố trong nước, với gần 200 nghệ sỹ, nghệ nhân, diễn viên, nhạc công tham dự. Đây là Liên hoan có sự tham gia đông đảo nhất của các địa phương từ lần đầu tổ chức đến nay.

Trong 2 ngày biểu diễn, các câu lạc bộ hát Xẩm sẽ thể hiện gần 60 tiết mục với nhiều làn điệu Xẩm bằng lời cổ và đặt lời mới, mang đến cho khán giả nhiều cung bậc cảm xúc đặc biệt trong không gian âm nhạc truyền thống độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Liên hoan hát Xẩm Ninh Bình mở rộng năm 2023 là dịp tuyên truyền, giới thiệu về nghệ thuật trình diễn dân gian hát Xẩm, đồng thời nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và cộng đồng trong việc khôi phục, bảo tồn và phát huy các giá trị nghệ thuật hát Xẩm, là tiền đề để xây dựng hồ sơ quốc gia trình UNESCO ghi danh nghệ thuật hát Xẩm vào danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại.

Lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tặng hoa, trao giấy chứng nhận cho các đoàn tham gia liên hoan. Liên hoan cũng là dịp để các nghệ nhân, nghệ sỹ có cơ hội gặp gỡ, giao lưu và học hỏi nhằm nâng cao chuyên môn về nghệ thuật hát Xẩm. Đồng thời giới thiệu tới công chúng trong nước và du khách quốc tế về tiềm năng, thế mạnh kinh tế - xã hội và danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử - văn hóa của tỉnh Ninh Bình và các tỉnh, thành phố, quảng bá rộng khắp hình ảnh của vùng đất Cố đô ngàn năm lịch sử, thúc đẩy du lịch phát triển.

Trước đó, Đoàn Đại biểu các CLB tham dự Liên hoan hát Xẩm Ninh Bình mở rộng năm 2023 đã tới dâng hương, tri ân cố nghệ nhân, nghệ sỹ ưu tú Hà Thị Cầu. 

Cố Nghệ nhân, nghệ sĩ ưu tú Hà Thị Cầu là người con của quê hương Yên Phong, huyện Yên Mô, Ninh Bình. Bà được xem là nghệ nhân hát Xẩm cuối cùng của thế kỷ XX và được mệnh danh là “báu vật nhân văn sống" về hát Xẩm. 

Trong suốt cuộc đời hoạt động nghệ thuật của mình, nghệ nhân Hà Thị Cầu được Nhà nước trao tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú. Năm 2004 được Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian. Năm 2007, Trung tâm nghiên cứu, bảo tồn và phát huy văn hoá dân tộc trao tặng "Giải thưởng Đào Tấn" vì có những đóng góp xuất sắc trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy vốn quý của nghệ thuật dân tộc.

Tại buổi dâng hương, các đại biểu nghệ nhân, nghệ  sỹ bày tỏ tấm lòng tri ân tới cố nghệ nhân, đồng thời quyết tâm đưa di sản đến gần hơn với công chúng, tôn vinh và khẳng định những giá trị của Xẩm trong cuộc sống đương đại.

Linh Nhâm (THNB)