Là người trẻ, gắn bó với chế tác đá mỹ nghệ - công việc vốn được coi là nặng nhọc, thường chỉ phù hợp với nam giới. Thế nhưng, nữ nghệ nhân Đỗ Thị Quyên vẫn luôn có niềm đam mê đặc biệt với nghề truyền thống của cha ông. Chị hiện là người phụ nữ duy nhất được tặng danh hiệu “Nghệ nhân làng nghề cấp tỉnh’ ở làng đá Ninh Vân, huyện Hoa Lư.

Nữ nghệ nhân Đỗ Thị Quyên luôn có niềm đam mê đặc biệt với nghề truyền thống chế tác đá mỹ nghệ của cha ông.Sinh ra trong một gia đình có truyền thống làm nghề đá mỹ nghệ. Thế nhưng, chị Quyên không được bố mẹ khuyến khích theo cái nghề nặng nhọc, bụi bặm này.

Chị đã theo học và tốt nghiệp trường Cao đẳng Y tế Ninh Bình với chuyên ngành Điều dưỡng viên. Nhưng cuối cùng, chị vẫn chọn gắn bó với nghề truyền thống của cha ông, bởi đây là một nghề cho chị nhiều đam mê.

Chị Quyên bộc bạch: "Làm nghề đá thì đầu tiên là bụi bặm, nhưng mỗi công việc thì phù hợp từng người; già, trẻ, phụ nữ thường đánh bóng, trổ nền, tỉa hoa văn, chỉ cần đam mê ai cũng có thể làm được. Đến với nghề là bởi kinh tế, nhưng khi bắt đầu học nghề nghiêm túc, phải rất say sưa. Để hoàn thiện một bức tranh tứ quý theo cách thủ công, người thợ phải bỏ thời gian và công sức cả tháng trời, từ khâu chọn đá, mài bóng đến việc khắc họa tỉ mẩn những hoa văn nghệ thuật. Mỗi tác phẩm hoàn thành, từng câu chuyện làng quê được gửi gắm, tôi lại mong muốn làm thêm được thật nhiều sản phẩm nữa."

Để có thêm những mẫu mã độc đáo, đáp ứng yêu cầu thị trường, chị cũng đã có cách thức riêng để sáng tạo sản phẩm. Tìm hiểu kiến trúc, mẫu mã ở khu tâm linh cổ để mình trau dồi thêm mẫu mã, hoa văn đẹp hơn.

Nữ nghệ nhân Đỗ Thị Quyên truyền nghề cho những người thân trong gia đình và người có nhu cầu tìm đến học ghề điêu khắc đá.Không chỉ tập trung nâng cao kỹ thuật tay nghề, chị luôn nỗ lực truyền nghề cho chính những người thân trong gia đình và những ai có nhu cầu tìm đến học. Hơn cả việc truyền dạy cho học trò những kỹ thuật cơ bản về nghề để kiếm sống, chị còn truyền cho họ niềm đam mê, sự yêu thích đặc biệt đối với nghề điêu khắc đá.  

Nhận xét về nữ nghệ nhân duy nhất ở làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân, ông Nguyễn Quang Diệu, Trưởng Ban quản lý Làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân, huyện Hoa Lư cho biết: "Chị Quyên là người phụ nữ ở làng đá được công nhận là nghệ nhân cấp tỉnh, từ khi còn học THCS chị đã làm nghề, chịu khó, tỉ mỉ và có nhiều tác phẩm đẹp, được khách hàng ưa chuộng."

Xã Ninh Vân, huyện Hoa Lư, hiện nay có tới trên 1 nghìn phụ nữ tham gia vào các công đoạn làm đá, trong đó có khoảng 200 phụ nữ làm thợ chính. Chị Quyên là một tấm gương tiêu biểu của làng đá luôn miệt mài, nỗ lực gìn giữ nghề truyền thống của cha ông./.

Thùy Vân (nbtv.vn)