Với sự hiện diện của nhiều lãnh đạo, chuyên gia nghiên cứu đến từ các bộ, ngành và địa phương. Đây là dịp để ghi nhận đầy đủ hơn công trạng của một danh nhân lịch sử có công lao to lớn với dân tộc trải qua 3 triều đại: Nhà Đinh, nhà Tiền Lê và nhà Lý. 

Quang cảnh tại buổi Hội thảo.

Các đại biểu dự tại Hội thảo.

Tại Hội thảo các nhà khoa học đã phát biểu ý kiến làm rõ về thân thế, sự nghiệp, vai trò của Thái sư Lưu Cơ cũng như những giải pháp để bảo tồn, tôn vinh những giá trị của Ngài trong lịch sử dân tộc.

Theo "Phả ký tông từ họ Lưu" của dòng họ Lưu và Ngọc phả còn lưu tại đền đình thờ tự ngài, Thái sư Lưu Cơ sinh vào ngày mồng 3 tháng Giêng năm Canh Tý (940) tại trang Tri Hối (nay là xã Gia Tân, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình). Thái sư vốn thuộc dòng họ Lưu "Yên Định xứ Hoan Châu", tức là vùng đất Yên Định, nay thuộc xã Thịnh Lộc và xã Phù Lưu, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, Thái sư Lưu Cơ là một trong những vị khai quốc công thần nhà Đinh, có công giúp Đinh Tiên Hoàng đánh dẹp, thống nhất đại loạn 12 sứ quân thế kỷ X trong lịch sử Việt Nam. Ông đồng thời là người cai quản Hoàng thành Thăng Long, có công tu sửa thành quay về hướng Nam (hướng về kinh đô Hoa Lư thay vì hướng về phương Bắc như chính quyền đô hộ đã làm) trước khi vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Kinh thành Thăng Long.

Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, lấy hiệu là Đinh Tiên Hoàng đế. Tiếp theo, năm 971, Nhà vua phong quan trong triều, lấy Nguyễn Bặc làm Định Quốc công, Đinh Điền là Ngoại giáp, Lê Hoàn làm Thập đạo Tướng quân và Lưu Cơ là Đô hộ Phủ Sĩ sư. Nhưng theo Việt sử lược thì cũng năm đó, Đinh Tiên Hoàng phong người đầu tiên là Lưu Cơ làm Thái sư ở Đô hộ phủ cai quản thành Đại La, thủ phủ của Giao Châu (Bắc Bộ ngày nay). Vai trò này của Lưu Cơ được đánh giá là sánh ngang hàng Phó Vương, giúp Đinh Tiên Hoàng cai quản phần đất Giao Châu trọng yếu và giàu tiềm năng kinh tế nhất của nước Đại Cồ Việt đương thời.

Không những có công lớn trong việc dẹp loạn Sứ quân lớn Lý Khuê ở Siêu Loại (Thuận Thành, Bắc Ninh ngày nay), mà Thái sư Lưu Cơ còn đóng góp công lao trong việc cai quản và cải tạo thành Đại La gần 40 năm (971-1010). Ông đã tu sửa thành Đại La của An Nam đô hộ phủ thời nhà Đường trở nên một tòa thành Đại Cồ Việt và chuẩn bị đủ mọi điều kiện cơ sở hạ tầng cho cuộc dời đô của Lý Thái Tổ từ Hoa Lư ra Thăng Long chỉ trong vòng hai tháng. Lưu Cơ đã trở thành một trong Tứ trụ triều đình (Tể tướng Nguyễn Bặc, Ngoại giáp Đinh Điền, Thái sư Lưu Cơ và Thượng thư Trịnh Tú) đã có nhiều đóng góp tích cực trong việc thống nhất đất nước, phò tá triều đình và ổn định xã hội thành Đại La.

Trong những năm gần đây, các nhà khoa học, chuyên gia và các nhà nghiên cứu chuyên ngành, trong đó có Hội Khoa học lịch sử Việt Nam và Hội đồng Lưu tộc Việt Nam, đã nghiên cứu bổ sung và tổng hợp tư liệu sâu hơn. Nhờ đó khẳng định những công lao đóng góp của Thái sư Đô hộ phủ Lưu Cơ. Sự nghiệp, vai trò lịch sử và công tích của vị khai quốc công thần Lưu Cơ gắn với 3 sự kiện quan trọng của ba triều đại: Nhà Đinh, Tiền Lê và nhà Lý. Để ghi nhớ công lao dựng nước và giữ nước của Lưu Cơ, người dân Ninh Bình đã thờ ông tại đền thờ Đinh Tiên Hoàng ở Trường Yên và đặt cho một con đường lớn của thành phố Ninh Bình mang danh Lưu Cơ cùng với 3 danh nhân trong tứ trụ triều đình là Nguyễn Bặc, Trịnh Tú và Đinh Điền.

Lưu Cơ là bậc khai quốc công thần của triều Đinh. Do đó, việc tổ chức thành công Hội thảo khoa học này góp phần đánh giá đúng  về tài năng, cống hiến của ngài đối với nhà nước Đại Cồ Việt và vị trí của Ông trong lịch sử Việt Nam. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp nhằm tôn vinh xứng đáng, bảo vệ và phát huy những di sản về Thái sư Lưu Cơ trên vùng đất Hoa Lư nghìn năm lịch sử nói riêng và cả nước nói chung.

Linh Nhâm (nbtv.vn)