Chiều 10/11, tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật; tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật; báo cáo của Chính phủ về những vấn đề phát sinh khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và tháo gỡ vướng mắc do quy định của pháp luật; về chủ trương đầu tư 3 Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc: Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong; Cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum; Cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La. 

Quang cảnh phiên thảo luận tại Hội trường. 

Các đại biểu dự phiên thảo luận tại Hội trường. 

Phát biểu thảo luận tại Hội trường, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình bày tỏ đồng tình với chủ trương đầu tư 3 dự án đường bộ cao tốc: Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong; Cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum; Cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La.

Đại biểu nhấn mạnh, đây là những công trình giao thông có ý nghĩa chiến lược, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng, củng cố quốc phòng - an ninh, tạo động lực phát triển cho miền Trung, Tây Nguyên và vùng Tây Bắc, nhất là các địa bàn miền núi, biên giới còn nhiều khó khăn. Đầu tư giao thông cũng chính là đầu tư cho cơ hội phát triển, giảm nghèo và thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền.

Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH chuyên trách tỉnh Ninh Bình phát biểu thảo luận. 

Đại biểu đánh giá, cả 3 dự án cơ bản đáp ứng các tiêu chí về dự án quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội theo Điều 8 Luật Đầu tư công; hồ sơ cơ bản đáp ứng yêu cầu theo quy định tại Điều 21 Luật Đầu tư công và khoản 3 Điều 14 Nghị định số 19/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Việc đầu tư các dự án cũng cơ bản phù hợp với chiến lược, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch mạng lưới đường bộ.

Với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 162.400 tỷ đồng, đại biểu cho rằng quyết định đầu tư phải gắn liền với trách nhiệm rất lớn trước Quốc hội, cử tri và Nhân dân. Trên cơ sở đó, đại biểu đề nghị Chính phủ quan tâm 4 yêu cầu chung đối với cả 3 dự án. Trước hết, phải lấy hiệu quả đầu tư làm thước đo cao nhất. Chính phủ cần đánh giá đầy đủ nhu cầu vận tải, khả năng kết nối, chi phí vận hành, bảo trì và hiệu quả kinh tế trong cả những kịch bản bất lợi về chi phí, lưu lượng, tiến độ. Đặc biệt, cần gắn đầu tư cao tốc với phát triển sản xuất, du lịch, thương mại, logistics, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Hiệu quả dự án không thể chỉ tính bằng số ki-lô-mét đường được xây dựng mà phải được đánh giá bằng giá trị kinh tế, cơ hội phát triển và lợi ích thực chất mang lại.

Cùng với đó, cần bảo đảm kỷ luật ngân sách, kiểm soát chặt chẽ các cơ chế đặc thù; xác định rõ nguồn vốn từng giai đoạn, trách nhiệm của cơ quan chủ quản, kiểm soát tổng mức đầu tư, tiến độ và chất lượng công trình. Đại biểu lưu ý, cơ chế đặc thù phải đi đôi với trách nhiệm đặc biệt, không thể lấy yêu cầu đẩy nhanh tiến độ làm lý do nới lỏng kỷ cương, giảm hiệu quả sử dụng ngân sách.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, đại biểu đề nghị đặt người dân vào vị trí trung tâm, bảo đảm tái định cư gắn với sinh kế bền vững, đất sản xuất, trường học, y tế và các dịch vụ thiết yếu; đồng thời chú trọng giữ gìn bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số. Cần có cơ chế giám sát đời sống người dân sau tái định cư, bảo đảm nơi ở mới và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Người dân nhường đất cho phát triển phải được thụ hưởng thành quả phát triển.

Đại biểu cũng đề nghị gắn phát triển hạ tầng với bảo vệ rừng và an toàn môi trường; tối ưu hóa hướng tuyến, hạn chế thấp nhất diện tích rừng tự nhiên, rừng phòng hộ phải chuyển đổi; khảo sát kỹ địa chất, kiểm soát các công trình cầu, hầm, bãi thải và thực hiện nghiêm trách nhiệm trồng rừng thay thế.

Đối với từng dự án, đại biểu tập trung phân tích những vấn đề cần được Chính phủ làm rõ trong quá trình triển khai. Với dự án cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum đề nghị tiếp tục rà soát hướng tuyến, giảm tối đa tác động đến rừng tự nhiên, đặc biệt là rừng phòng hộ; làm rõ hiệu quả kết nối giữa miền Trung và Tây Nguyên, khả năng giảm chi phí logistics, thúc đẩy sản xuất và tạo việc làm.

Đối với dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đề nghị làm rõ tính cần thiết và hiệu quả của phương án đầu tư hoàn chỉnh 4 làn xe ngay từ đầu, trong khi lưu lượng dự báo năm 2030 chỉ khoảng 3.700 - 4.200 xe quy đổi/ngày đêm; đồng thời so sánh với phương án phân kỳ đầu tư hợp lý, bảo đảm tiết kiệm và đáp ứng nhu cầu phát triển dài hạn. Về dự án cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La, đề nghị quan tâm 3 vấn đề trọng tâm là bảo đảm nguồn vốn, tái định cư và an toàn địa chất.

Đại biểu cũng lưu ý, dự án ảnh hưởng đến gần 5.000 hộ dân, trong đó khoảng 920 hộ phải tái định cư; khối lượng đất đá dự kiến phát sinh cần đổ thải lên tới 60,8 triệu m³. Do đó, cần đặc biệt quan tâm ổn định sinh kế cho đồng bào, bảo vệ rừng đầu nguồn, kiểm soát an toàn địa chất và các bãi thải, không để xảy ra sạt lở, bồi lấp sông suối, gây thiệt hại cho nhân dân.

Ngày 11/11, Quốc hội tiếp tục làm việc tại Hội trường về nhiều nội dung quan trọng liên quan.

Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Ninh Bình