Tòa cho rằng chính sách này trái luật và vượt quá thẩm quyền theo luật định của Ngoại trưởng Marco Rubio.

Thẩm phán Jeannette Vargas thuộc Tòa án Liên bang Địa hạt Nam New York, người được cựu Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm, kết luận chính sách do Bộ Ngoại giao ban hành hồi tháng 1-2026 là “trái luật” và vượt quá thẩm quyền mà Quốc hội trao cho Ngoại trưởng. Bà cho rằng chính sách đã yêu cầu từ chối thị thực đối với những người đủ điều kiện chỉ dựa trên quốc tịch, trong khi Đạo luật Di trú và Quốc tịch (INA) không trao cho Ngoại trưởng quyền áp đặt lệnh cấm mang tính hệ thống như vậy.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. 

Chính quyền Tổng thống Trump ban hành chính sách nhằm hạn chế nguy cơ người nhập cư trở thành “gánh nặng công cộng”, tức phụ thuộc vào các chương trình trợ cấp công cộng. Bộ Ngoại giao lập luận rằng hơn 30% gia đình có người nhập cư từ các quốc gia trong danh sách đã sử dụng ít nhất một hình thức trợ cấp công cộng. 

Tuy nhiên, phán quyết của Thẩm phán Vargas nhấn mạnh Luật Di trú đã có cơ chế riêng để xác định một người có khả năng trở thành "gánh nặng công cộng" hay không. Theo cơ chế này, viên chức lãnh sự phải xem xét hoàn cảnh cụ thể của từng đương đơn, bao gồm tình trạng tài chính, tuổi tác, sức khỏe, kỹ năng, hoàn cảnh gia đình và các yếu tố liên quan khác, thay vì tự động từ chối chỉ vì người đó mang quốc tịch của một trong 75 quốc gia trong danh sách.

Theo phán quyết, Quốc hội đã giao cho các viên chức lãnh sự quyền xem xét từng hồ sơ và quyết định một người có đủ điều kiện nhận thị thực hay không dựa trên những tiêu chuẩn cụ thể được quy định trong luật. Trong khi đó, chính sách của Bộ Ngoại giao đã chuyển từ cơ chế xét từng trường hợp sang đình chỉ trên diện rộng đối với công dân của cả một nhóm quốc gia. Tòa nhận định cách làm này đã phá vỡ cơ chế xét thị thực mà Quốc hội thiết lập.

Vụ kiện do hai tổ chức phi lợi nhuận và 11 cá nhân khởi xướng. Trong số các nguyên đơn có 6 người có thân nhân bị ảnh hưởng bởi việc đình chỉ thị thực và 5 người đang ở ngoài Mỹ, đã nộp đơn xin thị thực định cư theo diện việc làm. Các tổ chức tham gia kiện gồm Mạng lưới pháp lý về nhập cư Công giáo (CLINIC) và Cộng đồng châu Phi đoàn kết (ACT).

Bà Anna Gallagher, Tổng giám đốc CLINIC, hoan nghênh phán quyết, cho rằng vấn đề trọng tâm của vụ kiện là bảo vệ khả năng đoàn tụ của các gia đình. Trong khi đó, bà Diana Konate, Phó giám đốc chính sách và vận động của ACT, gọi đây là một thắng lợi đối với pháp quyền và cho rằng chính sách của chính quyền ông Trump đã khiến nhiều gia đình bị chia cách, cản trở những người đã đủ điều kiện xin thị thực định cư.

Chính sách của Bộ Ngoại giao Mỹ đã ảnh hưởng tới gần 40% số quốc gia trên thế giới, trải rộng từ Mỹ Latin, vùng Balkan, Nam Á tới châu Phi, Trung Đông và Caribe.

Bộ Ngoại giao chưa đưa ra bình luận chi tiết về phán quyết, nhưng trước đó khẳng định chính quyền Tổng thống Trump đang duy trì các tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhằm bảo vệ người dân Mỹ và tăng cường kiểm tra người xin thị thực.

Theo giới quan sát, phán quyết là một trở ngại pháp lý mới đối với chương trình siết chặt di trú của Tổng thống Trump. Nếu được giữ nguyên, chính quyền sẽ phải trở lại cơ chế xét từng hồ sơ thay vì đình chỉ trên diện rộng dựa vào quốc tịch. Vụ việc nhiều khả năng tiếp tục được kháng cáo và có thể lên Tòa án Tối cao, trong bối cảnh chính quyền ông Trump đang thúc đẩy nhiều biện pháp hạn chế nhập cư.

Theo qdnd.vn