Bố trí đủ nguồn lực để kiểm tra, giám sát vùng trồng

Mới đây, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn nhận được một số thông báo của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) liên quan đến vi phạm yêu cầu về kiểm dịch thực vật của các lô hàng chuối, mít, xoài, nhãn, thanh long và sầu riêng xuất khẩu từ Việt Nam sang thị trường Trung Quốc.

Xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc 5 tháng đầu năm nay đạt 477 triệu USD. Nguồn: ITNTrước tình hình này, Bộ đã có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố bố trí đủ nguồn lực để thực hiện việc kiểm tra và giám sát các vùng trồng và cơ sở đóng gói đã được cấp mã số nhằm bảo đảm việc tuân thủ quy định và tránh nguy cơ bị áp các biện pháp kiểm soát chặt chẽ từ phía Trung Quốc; đồng thời để quản lý tốt và hiệu quả các đối tượng kiểm dịch thực vật ngay từ các vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền và phổ biến rộng rãi quy định của Trung Quốc cũng như tài liệu hướng dẫn kỹ thuật từ Cục Bảo vệ thực vật để tổ chức và cá nhân tham gia sản xuất và xuất khẩu sang Trung Quốc biết và tuân thủ.

Bộ cũng yêu cầu các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tăng cường kiểm soát chặt chẽ các đối tượng kiểm dịch thực vật của Trung Quốc tại các vùng trồng, cơ sở đóng gói đã được cấp mã số trên địa bàn tỉnh. Địa phương yêu cầu các cơ sở đóng gói phải thực hiện đầy đủ các biện pháp kỹ thuật bảo đảm làm sạch sinh vật gây hại trên hàng hóa trước khi xuất khẩu; có cơ chế giám sát quy trình đóng gói tại các cơ sở đóng gói.

Đối với các trường hợp vi phạm quy định kiểm dịch thực vật theo thông báo từ phía Trung Quốc, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn sẽ thực hiện tạm dừng đối với các mã số liên quan để điều tra nguyên nhân để áp dụng biện pháp khắc phục phù hợp. Bộ cũng sẽ áp dụng biện pháp tạm dừng sử dụng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói liên quan tới các lô hàng xuất khẩu không đáp ứng yêu cầu của phía Trung Quốc và tái phạm nhiều lần trong quá trình kiểm tra kiểm dịch thực vật.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cũng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố có cửa khẩu xuất khẩu chỉ đạo cho các cơ quan chức năng liên quan phối hợp với cơ quan kiểm dịch thực vật tại cửa khẩu thực hiện kiểm tra chặt chẽ hàng hóa theo quy định của Trung Quốc và các nước nhập khẩu. Bởi, việc không kiểm tra hoặc không đảm bảo tuân thủ quy trình có thể dẫn đến bỏ sót các trường hợp không đáp ứng yêu cầu mà vẫn được xuất khẩu. Kéo theo đó, phía Trung Quốc và nước nhập khẩu có thể áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn, thậm chí tạm ngừng nhập khẩu một hoặc toàn bộ mặt hàng nông sản từ Việt Nam.

Cần sự đồng hành của địa phương

6 tháng đầu năm nay, kim ngạch xuất khẩu rau quả ước đạt 3 tỷ USD, gần bằng con số 3,16 tỷ USD của cả năm 2022. Trong top 10 thị trường xuất khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam, Trung Quốc dẫn đầu với gần 63,5% thị phần, tăng hơn 12,4% so cùng kỳ năm ngoái (kim ngạch đạt gần 1,3 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm). Theo các doanh nghiệp, các Nghị định thư kiểm dịch thực vật ký với Trung Quốc trong năm ngoái cùng với hàng nghìn vùng trồng, cơ sở đóng gói được cấp mã số xuất khẩu đã giúp xuất khẩu rau quả thuận lợi hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, trong khi Trung Quốc ngày càng nâng cao rào cản kỹ thuật, buộc Việt Nam phải tuân thủ, thì nhiều địa phương, tổ chức và cá nhân chỉ mới tập trung mở rộng số lượng diện tích vùng trồng và cơ sở đóng gói mà chưa quan tâm đúng mức đến công tác kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm tuân thủ yêu cầu của nước nhập khẩu. “Điều này đặt ra nhiều thách thức đối với việc xuất khẩu nông sản, thậm chí có thể dẫn đến nguy cơ bị dừng xuất khẩu toàn ngành hàng”, TS. Hoàng Xuân Thủy, chuyên gia nông nghiệp nói.

Để không xảy ra nguy cơ này, TS. Hoàng Xuân Thủy nhấn mạnh vai trò của các địa phương, ý thức trách nhiệm của các doanh nghiệp cũng như hiệp hội ngành hàng trong vấn đề quản lý mã số đã được cấp. Theo ông, thời gian qua, Cục Bảo vệ thực vật đã nỗ lực mở cửa thị trường thông qua việc thúc đẩy ký kết các Nghị định thư kiểm dịch thực vật với Trung Quốc. Công tác quản lý và cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói nông sản xuất khẩu đã được chuẩn hóa và phân cấp mạnh cho địa phương. Cơ quan chuyên môn về bảo vệ và kiểm dịch thực vật tại địa phương là nơi thực hiện và chịu trách nhiệm toàn bộ việc thiết lập, kiểm tra thực tế, hoàn thiện hồ sơ, cấp mã số và bảo đảm duy trì các điều kiện kỹ thuật đối với các mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đã cấp.

Vì vậy, địa phương phải tăng cường kiểm soát đối tượng kiểm dịch thực vật tại các vùng trồng, cơ sở đóng gói xuất khẩu và tại các cửa khẩu. “Việc buông lỏng trong kiểm tra, giám sát tại các vùng trồng, cơ sở đóng gói dẫn đến tình trạng kiểm soát không hiệu quả các đối tượng kiểm dịch thực vật mà nước nhập khẩu quan tâm và làm gia tăng số lượng các lô hàng vi phạm quy định của Trung Quốc, thậm chí có nguy cơ làm mất thị trường xuất khẩu quan trọng này”, TS. Hoàng Xuân Thủy khuyến cáo.

Theo daibieunhandan.vn