Cói sau thu hoạch được bó gọn, vận chuyển nhanh về cơ sở sơ chế. Việc cơ giới hóa khâu vận chuyển giúp giảm sức lao động thủ công, rút ngắn thời gian và giữ chất lượng nguyên liệu ổn định - yếu tố quan trọng của sản xuất công nghiệp. 

Tại xưởng sơ chế, cói được phân loại theo chiều dài và độ dẻo. Quy trình chọn lọc này giúp chuẩn hóa nguyên liệu, tạo tiền đề cho việc dệt máy và sản xuất hàng loạt, đồng thời giảm tỷ lệ lỗi trong quá trình gia công. 

Các sợi cói được cắt đều nhờ tay nghề của những người thợ lành nghề, tạo tiền đề cho quá trình xử lý bằng máy móc. 

Quy trình sản xuất được tổ chức theo dây chuyền, mỗi công đoạn đảm nhiệm một khâu riêng biệt. Mô hình này mang tư duy công nghiệp, giúp tối ưu thời gian, nâng cao hiệu quả và kiểm soát chất lượng sản phẩm tốt hơn. 

Sau khi dệt, sản phẩm được cắt, may viền và hoàn thiện thủ công. Đây là bước kết hợp hài hòa giữa máy móc và kỹ năng truyền thống, giúp sản phẩm cói vừa bền chắc vừa giữ được giá trị thẩm mỹ đặc trưng Kim Sơn. 

Sau khi dệt xong, sản phẩm được người thợ Kim Sơn đóng khuôn cẩn thận nhằm cố định hình dáng theo thiết kế của từng sản phẩm cói. Công đoạn này giúp sản phẩm đạt độ chính xác cao về kích thước trước khi bước vào các khâu hoàn thiện tiếp theo. 

Kỹ thuật sử dụng keo polyascera phủ lên bề mặt sản phẩm cói, vừa giúp định hình ổn định kiểu dáng công nghiệp, vừa nâng cao khả năng chống mốc, ẩm cho sản phẩm, nhất là trong quá trình xuất khẩu ra nước ngoài. 

Các sản phẩm cói sau khi tạo hình được đưa vào máy sấy công nghiệp nhằm kiểm soát độ ẩm. Công đoạn này giúp sản phẩm khô đều, ổn định kết cấu và hạn chế tình trạng ẩm mốc trong quá trình bảo quản, vận chuyển. 

Các sản phẩm cói sau khi hoàn thiện được phơi ngoài nắng để làm khô tự nhiên. Công đoạn này giúp cân bằng độ ẩm, ổn định màu sắc và tăng độ bền cho sản phẩm trước khi đưa vào khâu kiểm tra chất lượng. 

Trước khi được bày bán trong nước và xuất khẩu sang thị trường nước ngoài, từng sản phẩm cói được kiểm tra, dán tem và đóng gói cẩn thận. Đây là bước cuối trong chuỗi sản xuất, đánh dấu hành trình từ làng nghề Kim Sơn ra thị trường quốc tế. 

Từ chiếu, thảm đến đồ gia dụng và trang trí, sản phẩm cói Kim Sơn ngày càng đa dạng. Cải tiến công nghệ giúp mở rộng mẫu mã, đáp ứng thị hiếu thị trường trong nước và quốc tế. 

“Tại cơ sở của mình, tôi cố gắng kết hợp tay nghề thủ công và máy móc công nghiệp để giữ hồn nghề cói Kim Sơn. Dây chuyền tăng năng suất, giảm lỗi, nâng giá trị kinh tế, đồng thời bảo tồn kỹ thuật truyền thống, tạo sản phẩm vừa hiện đại vừa mang dấu ấn văn hóa làng nghề.” Chị Trần Thùy Nhi, Công ty TNHH Vina Handicraft - Cói Việt chia sẻ.

Đưa máy móc công nghiệp vào sản xuất cói Kim Sơn không chỉ nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, mà còn kết hợp tinh hoa thủ công truyền thống với công nghệ hiện đại, bảo tồn văn hóa làng nghề, duy trì việc làm cho lao động địa phương và khẳng định vị thế nghề cói trên thị trường trong nước và quốc tế.

Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Ninh Bình