Là địa phương sở hữu cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, di sản văn hóa đồ sộ, phong phú, vị trí địa lý thuận lợi, tỉnh Ninh Bình có nhiều tiềm năng khác biệt, lợi thế cạnh tranh để phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí. Bởi vậy mà trong quá trình thực hiện, tỉnh đặc biệt chú trọng phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế cạnh tranh, không chỉ tạo ra của cải, gia tăng thu nhập, giải quyết việc làm, mà còn gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với bảo tồn di sản, bảo vệ thiên nhiên, khẳng định bản sắc địa phương. 

Hình ảnh tại Lễ hội Tràng An 

Ninh Bình hiện đang sở hữu kho tàng di sản vô giá, phong phú, đa dạng với 405 di tích đã được xếp hạng, trong đó 324 di tích cấp tỉnh, 81 di tích cấp quốc gia, 3 di tích cấp quốc gia đặc biệt, Quần thể Danh thắng Tràng An được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới; Gần 400 di sản văn hóa phi vật thể được kiểm kê… Đó là những di tích ghi dấu các sự kiện lịch sử quan trọng của địa phương, của dân tộc, đồng thời phản ánh đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của người dân qua các giai đoạn lịch sử. Những năm qua, các di sản văn hóa vật thể trên địa bàn tỉnh thường xuyên được tỉnh chỉ đạo các cấp, các ngành, địa phương quan tâm đầu tư, tôn tạo, bảo tồn và phát huy giá trị.

Xác định di sản văn hóa là nguồn lực quan trọng, vốn bền vững của công nghiệp văn hóa; việc xây dựng ngành công nghiệp văn hóa có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, thời gian qua tỉnh đã ban hành nhiều chương trình, kế hoạch, đề án và tổ chức thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp; trong đó xác định lấy di sản văn hóa làm nền tảng, làm cơ sở để phát triển công nghiệp văn hóa, phát triển du lịch.

Lễ hội Đền Thánh Nguyễn là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia 

Nhiều địa phương đã và đang triển khai sáng kiến, giải pháp thúc đẩy công nghiệp văn hóa từ nguồn lực di sản. Trên địa bàn huyện Gia Viễn hiện có 279 di tích, trong đó có 57 di tích được xếp hạng cấp tỉnh, cấp quốc gia. Là vùng đất giàu bản sắc văn hóa gắn với những lễ hội truyền thống, đó cũng chính là nguồn vốn di sản giàu tiềm năng và nhiều giá trị để khai thác du lịch văn hóa, phát huy những thế mạnh và thiên nhiên, lịch sử ưu đãi cho địa phương. Vì thế, ngoài việc bảo tồn thì việc liên kết các điểm di tích, lễ hội chính là hướng đi quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của địa phương, biến các giá trị văn hóa thành sức mạnh hướng tới phát triển ngành Du lịch một cách bền vững và lâu dài.

Du khách và học sinh tìm hiểu nghề làm gốm

Ninh Bình hiện có 75 làng nghề thủ công truyền thống. Đây là nguồn tài nguyên du lịch nhân văn vô cùng quý giá, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong phát triển công nghiệp văn hóa. Bởi các sản phẩm du lịch làng nghề luôn bao gồm trong đó cả giá trị vật thể và phi vật thể, làm cho tài nguyên du lịch của địa phương thêm đa dạng, phong phú. Thời gian qua, nhiều làng nghề truyền thống đã tập trung vào công tác truyền thông, quảng bá sản phẩm theo kênh du lịch, kết nối với các đơn vị lữ hành để xây dựng điểm đến trong các tour du lịch; Đồng thời, gia tăng các hoạt động du lịch trải nghiệm, xây dựng sản phẩm theo chiều sâu văn hóa, tạo ấn tượng cho du khách.

“Chạm nhẹ tới ngàn năm” là một trong những dự án thành công của Trung tâm nghiên cứu và thực nghiệm nghệ thuật ERECA, mang đến cho người dân và du khách những trải nghiệm độc đáo về lịch sử và văn hóa, thông qua các sản phẩm dập bản đầy tính sáng tạo. 

Với sự phong phú về hệ thống các di sản, di tích và làng nghề truyền thống, sở hữu tiềm năng lớn trong phát triển du lịch sáng tạo và công nghiệp văn hóa. Hiện nay tỉnh đang hướng tới mô hình lồng ghép du lịch di sản với du lịch sáng tạo hướng tới cân bằng giữa bảo tồn và khai thác di sản, nhằm phục vụ công nghiệp văn hóa và du lịch, đồng thời tạo ra những trải nghiệm mới mẻ, hấp dẫn hơn cho du khách. Mở rộng thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm thủ công, giúp các làng nghề truyền thống phát triển bền vững. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để quảng bá văn hóa, nâng cao giá trị thương hiệu địa phương.

Các em học sinh tham quan, tìm hiểu về Long sàng (sập đá) tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư 

Muốn khai thác tốt và phát huy giá trị từ nguồn lực di sản, hướng tới chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, một trong những yếu tố quan trọng là cần có đội ngũ nhân lực chất lượng, am hiểu về văn hóa, hoạch định các chương trình mang tầm chiến lược, sáng tạo những sản phẩm có chiều sâu, giàu bản sắc văn hóa; đảm bảo mục tiêu quảng bá, tôn vinh di sản một cách bền vững; biến di sản văn hóa thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội nhằm phát huy hiệu quả kinh tế tối đa nguồn lực di sản văn hóa cho phát triển công nghiệp văn hóa.

Với mục tiêu xây dựng thương hiệu giá trị văn hóa Cố đô Hoa Lư, tạo bước phát triển toàn diện về quy mô, chất lượng sản phẩm, dịch vụ và thị trường, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn có tốc độ, tỷ trọng, giá trị gia tăng cao, tỉnh đã và đang tập trung đầu tư các lĩnh vực công nghiệp văn hóa - giải trí giàu tiềm năng, lợi thế như du lịch văn hóa; tổ chức sự kiện; công nghiệp điện ảnh; kinh tế thể thao; kinh tế di sản; kinh tế làng nghề; nghệ thuật truyền thông và quảng cáo; các ngành công nghiệp văn hóa số… mở rộng kết nối, giao lưu, hợp tác, liên kết với những nơi đã thành công trong phát triển công nghiệp văn hóa để học hỏi kinh nghiệm, hợp tác xây dựng, phát triển, nâng cao giá trị sản phẩm công nghiệp văn hóa của địa phương./.

Thu Hường (THNB)