Đồng chí Trần Anh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra tình hình sinh trưởng, phát triển lúa vụ Mùa năm 2026 tại xã Nghĩa Sơn. 

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, vụ Mùa năm 2026, toàn tỉnh gieo trồng 120.758 ha lúa. Đến ngày 21/9, khoảng 99.800 ha lúa đã trỗ bông, đạt 83% diện tích gieo cấy. Diện tích lúa chưa trỗ chủ yếu là các giống đặc sản và một số diện tích gieo cấy muộn. Trà lúa Mùa sớm đã thu hoạch khoảng 1.500 ha.

Tuy nhiên, do tác động của không khí lạnh và hoàn lưu áp thấp nhiệt đới kết hợp với rãnh thấp, từ ngày 14 đến 17/9, trên địa bàn tỉnh xảy ra mưa lớn. Tổng lượng mưa phổ biến trên 300mm, nhiều khu vực có lượng mưa trên 500mm… Mưa lớn kéo dài đã làm một số diện tích lúa bị ngập sâu. Toàn tỉnh có trên 7.000 ha lúa bị ngập từ 2/3 thân cây trở lên. Trong đó có khoảng 200 ha bị ngập sâu trong nước. Tình trạng ngập úng ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng, phát triển của cây lúa, nhất là quá trình trỗ bông, phơi màu và thu hoạch.

Đáng chú ý, thời điểm mưa lớn cũng trùng với cao điểm phòng trừ các đối tượng sinh vật gây hại trên lúa. Mưa kéo dài khiến việc tổ chức phòng trừ gặp nhiều khó khăn. Trong đó, sâu đục thân 2 chấm lứa 5 đang có nguy cơ gây hại trên trà lúa Mùa trung ở giai đoạn trỗ bông.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Anh Dũng kiểm tra vị trí dự kiến xây dựng Trạm bơm Phát Diệm 2 tại xã Định Hoá. 

Tại xã Định Hóa, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Anh Dũng đã đi kiểm tra công tác tiêu úng khắc phục thiệt hại sau mưa, lũ của địa phương.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã kiểm tra việc khắc phục sự cố sạt sụt mái đê đoạn đê hữu Đáy K73+570 tại xã Định Hoá. Đồng thời nghe báo cáo về dự kiến xây dựng Trạm bơm Phát Diệm 2. Theo đó, khu vực tiểu khu 3 và tiểu khu 4 có diện tích khoảng 3.890 ha cần tưới, tiêu. Hiện nay, công tác tiêu nước chủ yếu thực hiện qua hệ thống cống. Trong khu vực có 2 trạm bơm tiêu hỗ trợ khoảng 750 ha. Trạm bơm Phát Diệm có 5 máy bơm, mỗi máy có công suất 4.000 m3/giờ. Trạm bơm Cồn Thoi cũng có công suất tương tự. Phần diện tích còn lại khoảng 3.240 ha phụ thuộc hoàn toàn vào việc tiêu nước qua cống.

Thực tế những năm gần đây cho thấy, khi xuất hiện mưa lớn kết hợp với lũ trên các sông, nhất là khi mực nước sông Đáy dâng cao, việc tiêu nước qua cống gặp nhiều hạn chế. Có thời điểm cống không thể mở tiêu hoặc thời gian tiêu rất ngắn. Khả năng tiêu úng vì thế chưa đáp ứng yêu cầu. Một số khu vực thấp trũng của xã Định Hóa thường xuyên có nguy cơ ngập sâu.

Trong đợt mưa úng tháng 8 và tháng 9/2026, xã có khoảng 60 ha bị mất trắng. Từ thực tế trên, xã Định Hóa đề xuất nghiên cứu xây dựng Trạm bơm Phát Diệm 2 nhằm chủ động tiêu nước cho khu vực. Theo dự kiến, trạm bơm có 10 máy, công suất mỗi máy 8.000 m3/giờ. Kinh phí dự kiến khoảng 180 tỷ đồng. Vị trí dự kiến đặt tại khu vực cống Phát Diệm cũ, hiện đã hoành triệt, với trục tiêu chính là sông Hoành Trực.

Để công trình phát huy hiệu quả, hệ thống thủy lợi đi kèm cũng được đề xuất đầu tư đồng bộ. Trong đó có xây dựng cống điều tiết trên sông Cà Mau, đoạn qua ngã ba sông Yêm đổ vào sông Cà Mau nhằm khoanh vùng tiêu, ngăn nước từ khu vực Yên Mô cũ đổ xuống. Đồng thời, đóng điều tiết cống Ân 1 và Ân 2 trên sông Ân để nâng cao hiệu quả tiêu úng.

Cùng ngày, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Anh Dũng đã đi kiểm tra tình hình sinh trưởng, phát triển lúa vụ Mùa tại xã Nghĩa Sơn.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Anh Dũng kiểm tra cánh đồng lúa Mùa năm 2026 tại xã Nghĩa Sơn. 

Cùng với nhiệm vụ khắc phục hậu quả mưa lũ, ngành Nông nghiệp và các địa phương đang tập trung chăm sóc diện tích lúa còn lại. Đối với diện tích bị ngập, cần khẩn trương tiêu nước, phục hồi sản xuất, theo dõi chặt chẽ khả năng sinh trưởng của cây lúa. Với diện tích đang trỗ bông, phải chủ động phòng trừ sâu bệnh, nhất là sâu đục thân 2 chấm, bảo vệ năng suất cuối vụ.

Sau khi kiểm tra thực địa tại xã Định Hoá và Nghĩa Sơn, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Anh Dũng yêu cầu các địa phương không chủ quan trước diễn biến thời tiết. Tiếp tục rà soát diện tích bị ảnh hưởng, đánh giá cụ thể mức độ thiệt hại, tập trung các giải pháp khắc phục để nhanh chóng ổn định sản xuất. Ngành chuyên môn tăng cường theo dõi đồng ruộng, dự báo chính xác tình hình sâu bệnh gây hại, hướng dẫn nông dân phòng trừ đúng thời điểm, đúng đối tượng và hiệu quả.

Các địa phương tập trung huy động mọi lực lượng, phương tiện máy móc để khoanh vùng, khơi thông dòng chảy trên các hệ thống kênh, mương, các cửa cống, nhất là hệ thống kênh cấp III để tiêu thoát nước kịp thời nhằm hạn chế tối đa tình trạng ngập úng. Tích cực tuyên truyền, hướng dẫn nhân dân tranh thủ thời tiết thuận lợi, khẩn trương thu hoạch lúa và cây rau màu vụ mùa với phương châm “xanh nhà hơn già đồng” để hạn chế tối đa thiệt hại do mưa lớn gây ra, vừa đảm bảo ứng phó với mưa bão cuối vụ, đồng thời giải phóng đất kịp thời để triển khai sản xuất cây vụ Đông trên đất lúa.

Các Công ty TNHH một thành viên KTCTTL tiếp tục rà soát năng lực tiêu úng, nhất là tại những khu vực thường xuyên bị ngập sâu. Việc nghiên cứu, đề xuất đầu tư các công trình tiêu úng phải xuất phát từ yêu cầu thực tế, bảo đảm tính đồng bộ, lâu dài và đáp ứng yêu cầu sản xuất trong điều kiện thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng, góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai, bảo vệ thành quả sản xuất, bảo đảm an toàn cho người dân và giữ vững sản xuất nông nghiệp.

Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Ninh Bình