Đại dịch Covid-19 khiến chuỗi cung ứng đứt gãy, phá hủy nền kinh tế

Thứ 3, 07.04.2020 | 14:58:46
461 lượt xem
​Chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy bởi đại dịch Covid-19, đe dọa cả những "gã khổng lồ" kinh tế hàng đầu như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Đức...

Đại dịch Covid-19 đang phủ bóng đen u ám lên nền kinh tế thế giới và làm đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, đe dọa cả những "gã khổng lồ" kinh tế hàng đầu như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Đức...

Công nhân làm việc trong một nhà máy ở Xiangtan (Trung Quốc) vào tháng 3/2020. (Ảnh: Xinhua) 

Hoạt động của các sân bay, nhà máy và cửa hàng đều chậm lại hoặc đóng cửa vì đại dịch do virus corona chủng mới gây ra, tạo ra thách thức lớn đối với chuỗi cung ứng quốc tế - đặc điểm chỉ rõ nhất tính chất của thời đại toàn cầu hóa hiện nay.

Quy trình sản xuất đa nhà máy - thường là qua nhiều quốc gia - được thịnh hành tại các công ty trên khắp thế giới, và hiện đang tỏ ra yếu ớt, dễ đứt gãy hơn dự đoán.

Nếu virus và các mảnh vụn kinh tế đổ nát mà nó gây ra không được kiềm chế sớm, việt quất và quả bơ không chỉ là những thứ duy nhất biến mất khỏi kệ hàng trong các siêu thị ở vùng Trung tây và Đông Bắc Mỹ. Ô tô, quần áo, đồ điện tử và thuốc men cơ bản sẽ trở nên thiếu thốn khi các nhà máy ở xa mất kết nối với nhau.Sự sụp đổ của chuỗi cung ứng toàn cầu đã thúc đẩy những lời kêu gọi đưa việc sản xuất các nguồn cung cấp y tế và công nghệ quan trọng trở lại Mỹ - một động thái làm đứt quan hệ thương mại quốc tế và tổn hại đến tiến trình toàn cầu hoá. Tuy nhiên, quay trở lại các nguồn lực trong nước (reshoring) sẽ mang lại nhiều vấn đề hơn là khắc phục trong ngắn hạn và trung hạn, và về lâu dài sẽ khiến các doanh nghiệp Mỹ giảm sức cạnh tranh.Thay vì từ bỏ những chuỗi cung ứng toàn cầu, chính phủ và các công ty nên tập trung vào việc làm cho chúng trở nên dư thừa hơn (redundancy). Nhiều nhà cung cấp và nhiều hàng tồn kho hơn có thể làm cho quy trình sản xuất toàn cầu trở nên kém hiệu quả hơn một chút, nhưng những khoản dự phòng này sẽ làm tăng độ tin cậy và khả năng phục hồi, mang lại lợi ích cho các quốc gia, công ty và người tiêu dùng.

Trong 4 thập kỷ qua, bản chất của thương mại đã thay đổi hoàn toàn. Trong nhiều thế kỷ, các quốc gia chủ yếu gửi hàng thành phẩm ra nước ngoài: dầu ô liu từ Italy, rượu từ Tây Ban Nha, lông thú từ Canada; và sau đó là xe hơi từ Đức, máy may, máy in, và máy tính tiền từ Mỹ. Còn hiện nay, các quốc gia chủ yếu gửi các bộ phận hoặc linh kiện ra nước ngoài để uốn, hàn, chèn hoặc khâu lại với nhau trong các nhà máy và phân xưởng nước ngoài.

Việc phân chia sản xuất thành các bước riêng biệt trở nên khả thi nhờ những tiến bộ trong giao thông vận tải, công nghệ và truyền thông, cũng như độ mở cửa thị trường thế giới. Chi phí vận chuyển giảm mạnh khi các container tiêu chuẩn tăng nhanh chóng. Cáp quang, điện thoại di động, internet, điện toán đám mây, dịch vụ gọi băng thông rộng và hội nghị trực tuyến gần như miễn phí cho phép mọi người cộng tác, chia sẻ các tập tin, tài liệu và ý tưởng, ngay cả khi họ ở rất xa về mặt địa lý.

Sự đồng thuận thương mại tự do rộng lớn xuất hiện sau thời kỳ Chiến tranh Lạnh (Cold War) đã thúc đẩy sự chuyển đổi sang sản xuất toàn cầu, thúc đẩy quan hệ thương mại quốc tế phát triển mạnh mẽ.

Mặc dù có vai trò to lớn trong việc thiết lập trật tự quốc tế mở này, Mỹ chưa bao giờ hoàn toàn chấp nhận sự đồng thuận thương mại tự do. Họ duy trì hạn ngạch đối với mặt hàng đường và cá ngừ; thuế quan đối với thép, nhôm, giày và thuốc lá; và trợ cấp cho tất cả các loại nông sản. Mặc dù vậy, Mỹ cũng đã phụ thuộc lớn vào các liên kết thương mại toàn cầu. Khoảng 1/3 xuất khẩu của Mỹ là các bộ phận, linh kiện của các sản phẩm khác, được sản xuất bên ngoài nước Mỹ như: bông, thép, chất bán dẫn, động cơ và máy móc lắp ráp...

Người tiêu dùng Mỹ cũng phụ thuộc vào chuỗi cung ứng từ xa cho các sản phẩm họ mua hàng ngày, được hưởng giá thấp hơn vì trao đổi quốc tế đã làm cho các mặt hàng này sản xuất hiệu quả hơn. Theo Viện Kinh tế Quốc tế Peterson (Peterson Institute for International Economics), một hộ gia đình trung bình ở Mỹ tiết kiệm 10.000 USD mỗi năm nhờ thương mại quốc tế.

Đã có những đề xuất về tiêu dùng nội địa, định hình lại các công nghệ và sản phẩm tiên tiến, chẳng hạn như robot, bộ vi xử lý và xe điện. Tuy nhiên, trong ngắn hạn và trung hạn, những cách tiếp cận này thậm chí còn gây ra nhiều rủi ro hơn cho sản xuất, bởi vì việc tái tạo lại chuỗi cung ứng đáng tin cậy rất khó khăn.

Apple học được bài học đắt giá này khi họ cố gắng sản xuất MacBook Pro ở Texas vào năm 2013. Toàn bộ liên doanh đã thất bại vì không thể tìm nổi một loại ốc vít sản xuất trong nước mà họ cần.

Về lâu dài, việc tháo dỡ chuỗi cung ứng quốc tế sẽ khiến các doanh nghiệp Mỹ giảm sức cạnh tranh và làm giảm lợi thế công nghệ toàn cầu của họ. Người mua và nhà cung cấp vẫn nhìn thấy thuận lợi, ưu điếm của nước ngoài khi so sánh với trong nước. Mang tất cả mọi hoạt động sản xuất về nội địa có nguy cơ làm tăng chi phí và giảm sức hấp dẫn của các sản phẩm của Mỹ đối với 95% người tiêu dùng trên thế giới, những người sống bên ngoài biên giới Mỹ./.

(Theo vov.vn)

Ý kiến ()

0 / 500 ký tự
Đang tải dữ liệu

Tin cùng chuyên mục

Tổng điều tra kinh tế 2021 cần trách nhiệm của mọi thành phần kinh tế

Tổng điều tra kinh tế 2021 cần trách nhiệm của mọi thành phần kinh tế

Để cuộc tổng điều tra đạt hiệu quả tối ưu, cần sự vào cuộc đầy trách nhiệm của mọi thành phần kinh tế.
39 phút trước
26 lượt xem
Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam trong 2 tháng đầu năm nay

Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam trong 2 tháng đầu năm nay

Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch ước tính đạt 17,3 tỷ USD, tăng 85,7% so với cùng kỳ năm trước.
1 giờ trước
44 lượt xem
Cảnh giác với đồng Pi Coin đang được người Việt săn lùng

Cảnh giác với đồng Pi Coin đang được người Việt săn lùng

Nhiều chuyên gia nghiên cứu trong lĩnh vực blockchain đưa ra cảnh báo đây có thể là một hình thức lừa đảo người dùng để lấy thông tin cá nhân.
2 giờ trước
35 lượt xem
Hàng hóa qua cảng biển tháng 1 tăng cao kỷ lục

Hàng hóa qua cảng biển tháng 1 tăng cao kỷ lục

Khối lượng hàng hóa thông qua cảng biển trong tháng 1 tăng 17% so với cùng kỳ năm 2020.
3 giờ trước
40 lượt xem
Chỉ số giá tiêu dùng vọt tăng 1,52% trong tháng Tết

Chỉ số giá tiêu dùng vọt tăng 1,52% trong tháng Tết

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2/2021 tăng tới 1,52% so với tháng trước. Đây là mức tăng cao nhất của chỉ số giá tháng Hai trong 8 năm gần đây.
6 giờ trước
37 lượt xem
Tổng điều tra kinh tế Việt Nam năm 2021 từ ngày 1/3

Tổng điều tra kinh tế Việt Nam năm 2021 từ ngày 1/3

Dự kiến kết quả sơ bộ Tổng điều tra sẽ công bố vào tháng 12/2021 và công bố kết quả chính thức vào quý II/2022.
9 giờ trước
40 lượt xem
Để nông nghiệp Việt Nam thoát “manh chiếu hẹp”

Để nông nghiệp Việt Nam thoát “manh chiếu hẹp”

Phải xem kinh tế hợp tác là “cứu cánh” để bước qua “lời nguyền” về nền sản xuất nhỏ lẻ, manh mún như thời gian qua.
10 giờ trước
39 lượt xem
Giá vàng vẫn tiếp đà giảm trong tuần tới?

Giá vàng vẫn tiếp đà giảm trong tuần tới?

Nhiều dự báo cho thấy, giá vàng khả năng sẽ giảm tiếp do ảnh hưởng của lãi suất USD tăng cũng như việc chuyển dòng đầu tư chưa đến hồi kết.
15 giờ trước
56 lượt xem
Đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số là yêu cầu bức thiết hiện nay

Đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số là yêu cầu bức thiết hiện nay

Dịch Covid-19 vẫn còn diễn biến phức tạp, khó lường, do đó các chuyên gia kinh tế cho rằng, Việt Nam cần thực hiện các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế giai đoạn “hậu Covid-19” dựa trên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
1 ngày trước
52 lượt xem
Giá vàng "lao dốc" phiên giao dịch cuối tuần

Giá vàng "lao dốc" phiên giao dịch cuối tuần

Trong phiên giao dịch đầu ngày 27/2, giá vàng SJC bất ngờ giảm 350.000 đồng/lượng so với chốt phiên ngày 26/2, hiện niêm yết ở mức 55,60- 56,10 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra).
1 ngày trước
49 lượt xem