BA.2 là một trong 4 biến chủng dòng phụ của Omicron gồm BA.1, BA.1.1.529 và BA.3, trong đó chủng phổ biến nhất hiện tại là BA.1, nhưng BA.2 đang có dấu hiệu vượt lên.

Trước đó, một nghiên cứu ở Đan Mạch chỉ ra rằng, biến thể BA.2 dường như có khả năng lây nhiễm nhanh hơn BA.1 khoảng 1,5 lần. Ngoài ra, nghiên cứu cũng cho thấy, BA.2 có nguy cơ vượt qua hàng rào miễn dịch được tạo ra bởi việc tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19. Biến thể trên có dấu hiệu kháng một số phương pháp điều trị, bao gồm sotrovimab, kháng thể đơn dòng hiện đang được sử dụng chống lại Omicron.

Không đơn giản chỉ là biến thể phụ

So với chủng virus SAR-CoV-2 lần đầu xuất hiện tại Vũ Hán, Trung Quốc, BA.2 có nhiều đột biến hơn. Nó cũng có hàng chục biến đổi trên gen, khác với chủng Omicron ban đầu, và cũng khác biệt so với nhiều biến thể khác như Alpha, Beta, Gamma và Delta. Trước những chuyển biến phức tạp của biến thể này, các chuyên gia cảnh báo, không nên xem BA.2 là một nhánh của Omicron và biến thể này cần được giám sát chặt chẽ hơn.

Nghiên cứu mới của các nhà khoa học Nhật Bản cho thấy BA.2 có thể tự sao chép trong tế bào nhanh hơn BA.1. Nó cũng trội hơn trong việc làm cho các tế bào dính lại với nhau. Điều này cho phép virus tạo ra các khối tế bào lớn hơn, được gọi là hợp bào, so với BA.1. Điều đó đáng lo ngại vì những khối này sau đó sẽ tạo ra nhiều bản sao của virus hơn. Delta có khả năng tạo ra hợp bào khá hiệu quả và các chuyên gia cho rằng đó là một lý do khiến nó tàn phá phổi nghiêm trọng như vậy.

Khi các nhà nghiên cứu cấy BA.1 và BA.2 lên chuột hamster, những con bị nhiễm BA.2 sẽ có triệu chứng nặng hơn và chức năng phổi kém hơn. Trong các mẫu bệnh, phổi của chuột nhiễm BA.2 bị tổn thương nhiều hơn so với chuột nhiễm BA.1. Tương tự như phiên bản gốc Omicron, BA.2 có khả năng phá vỡ kháng thể trong máu của những người đã được tiêm vaccine ngừa Covid-19. Nó cũng có khả năng chống lại kháng thể của những người từng bị mắc Covid-19, do nhiễm biến thể Alpha và Delta. Đáng lo ngại hơn, BA.2 gần như hoàn toàn kháng lại một số phương pháp điều trị bằng kháng thể đơn dòng.

Chuyên gia Nhật Bản Kei Sato cho biết, biến chủng BA.2 được gọi là “Omicron tàng hình”, vì nó không dễ phát hiện khi làm xét nghiệm PCR. Nếu như Omicron có thể phát hiện bằng PCR do thiếu gen S, thì BA.2 lại không có đặc tính di truyền này. Do đó, các phòng thí nghiệm cần phải giải trình tự gen để tìm ra nó. Do đó, việc xây dựng một phương pháp để phát hiện BA.2 sẽ là điều đầu tiên mà nhiều quốc gia cần làm. BA.2 hiện đã xuất hiện ở 74 quốc gia và có xu hướng lây lan mạnh hơn trong thời gian tới, và nó có thể trở thành chủng áp đảo kế tiếp.

Nguồn: New Scientist

Những tín hiệu lạc quan

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ ước tính, khoảng 4% dân số nước này đã bị nhiễm BA.2. Còn theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), BA.2 đã trở thành biến thể vượt trội tại 10 quốc gia: Bangladesh, Brunei, Trung Quốc, Đan Mạch, Guam, Ấn Độ, Montenegro, Nepal, Pakistan và Philippines. Song, hiện nay có nhiều bằng chứng khác nhau về mức độ nghiêm trọng của BA.2. Tỷ lệ nhập viện tiếp tục giảm ở những quốc gia mà BA.2 đã hoành hành, chẳng hạn như Nam Phi và Anh. Nhưng ở Đan Mạch, nơi BA.2 đang trở thành nguyên nhân hàng đầu gây bệnh Covid-19, số ca nhập viện và tử vong tăng lên từng ngày.

Mặc dù theo nghiên cứu mà các chuyên gia Nhật Bản đã đưa ra về biến chủng BA.2 có khả năng phá vỡ “vũ khí chính” mà thế giới đang nỗ lực tạo ra nhờ vaccine, thì vẫn có một số thông tin lạc quan như, kháng thể trong máu của những người từng nhiễm Omicron thời gian gần đây có thể cung cấp sự bảo vệ trước BA.2, đặc biệt nếu họ đã được tiêm vaccine. Chuyên gia cho rằng, BA.2 dù dễ lây lan và dễ gây bệnh hơn BA.1 nhưng nó có thể không tạo ra một làn sóng Covid-19 nghiêm trọng hơn. Một trong những điều các chuyên gia phải suy nghĩ trước khi nghiên cứu những biến thể mới có vẻ nguy hiểm hơn, đó là mỗi câu chuyện thường có 2 mặt. Hệ thống miễn dịch của con người cũng đang phát triển, vì chúng ta đang phải thích nghi với những biến chủng mới, dù cho sự thay đổi này là do vaccine hay cơ thể tự con người sản sinh ra thì đều sẽ đẩy lùi mọi mối đe dọa.

Đại dịch Covid-19 tạo ra cuộc đua đường dài khi các nhà khoa học phải liên tục nghiên cứu về các biến thể mới, theo đó thay đổi cách điều trị và vaccine ngừa bệnh. Với mỗi biến thể được sinh ra, các chuyên gia nghiên cứu sẽ đặt ra câu hỏi quan trọng là bên nào sẽ dẫn đầu? Hơn nữa, thế giới đã phải trả một bài học rất đắt trong quá khứ và từ đó con người muốn thực hiện là giúp vật chủ đi trước virus, giúp khả năng miễn dịch của con người đi trước một bước so với biến thể tiếp theo./.

Theo daibieunhandan.vn