Giấc mộng ” Đại Trung Á” của Mỹ thách thức Nga và Trung Quốc

Thứ 2, 03.02.2020 | 16:36:22
456 lượt xem

Trung Á đang trở thành "mảnh đất màu mỡ" mà không chỉ Nga, Mỹ, mà cả Trung Quốc, Nhật Bản hay nhiều quốc gia châu Á khác thèm muốn.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo (Ảnh: AP)

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo hôm 2/2 tới Uzbekistan, chặng dừng chân cuối cùng trong chuyến thăm các nước Trung Á, từng thuộc Liên bang Xô Viết trước đây. Chuyến thăm được xem là sự chuẩn bị cho tham vọng "Đại Trung Á" của chính quyền Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh Trung Quốc đang ra sức tạo ảnh hưởng tại khu vực giàu năng lượng và cũng được cho là “sân sau” của Nga này.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đặt chân tới thủ đô Tachkent vào chiều 2/2 (theo giờ địa phương). Trong ngày 3/2, ông sẽ có cuộc gặp với Tổng thống Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev để thảo luận về những vấn đề quan tâm chung, cũng như tái khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ của Mỹ đối với quốc gia Trung Á này.

Trước Uzbekistan, người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ đã tới Ukraine, vốn có quan hệ căng thẳng với Nga, sau đó là Belarus và Kazakhstan, 2 quốc gia thành viên của một liên minh quân sự và một liên minh kinh tế với Nga. Tại Ukraine, ông đã tái khẳng định sự ủng hộ của Mỹ đối với lập trường của nước này trong cuộc khủng hoảng với Nga, cũng như những vấn đề tại miền Đông hiện do các lực lượng đòi li khai thân Nga kiểm soát.

 "Sự có mặt của tôi tại Ukraine là nhằm gửi đi một thông điệp rõ ràng rằng, Mỹ ủng hộ cuộc đấu tranh vì tự do, dân chủ và thịnh vượng của Ukraine là một sự dũng cảm. Cam kết của Mỹ với Ukraine sẽ không thay đổi. Như tôi đã nói với Tổng thống Zelensky, Mỹ ủng hộ mạnh mẽ những nỗ lực của ông ấy nhằm củng cố các thể chế dân chủ”, ông Pompeo nói.

Còn tại Belarus, Ngoại trưởng Mike Pompeo đã hứa hẹn về những bước tiến thực chất trong quan hệ với quốc gia đồng minh gần gũi nhất với Nga: “Chúng tôi hiểu, Belarus có mối quan hệ láng giềng và lịch sử lâu dài với Nga. Tôi có mặt ở đây không phải là để buộc các bạn phải lựa chọn, mà đơn giản Mỹ muốn hiện diện ở Belarus. Như các bạn đang thấy, chúng tôi đã xây dựng một đội ngũ ngoại giao hùng mạnh ở Belarus và chúng tôi sẽ tiếp tục làm điều này”.

Trước thềm chuyến thăm, người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ tuyên bố Washington sẵn sàng trợ giúp bất kỳ quốc gia Trung Á nào “muốn củng cố nền độc lập và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ”, song cũng thừa nhận sự hiện diện quan trọng của Nga và Trung Quốc. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một ngoại trưởng Mỹ tới Trung Á kể từ sau chuyến thăm của ông John Kerry năm 2015. Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia, tham vọng “Đại Trung Á” của Mỹ là không hề dễ dàng, kể cả trong thời kỳ đỉnh cao của sự hiện diện quân sự Mỹ tại khu vực trong đầu những năm 2000 khi nước này vẫn còn tham chiến tại Afghanistan.

Ngược lại Nga lại vẫn đảm bảo được tại đây các căn cứ quân sự của mình và dẫn đầu một liên minh quân sự và một liên minh kinh tế, hải quan với sự tham gia của nhiều nước trong khu vực, cùng với những mối quan hệ không thể chối bỏ về về lịch sự và văn hóa. Đây là điều Mỹ không thể chấp nhận. Ngay từ năm 2005, các học giả Mỹ đã nêu ra ý tưởng xây dựng Diễn đàn Đối tác hợp tác và phát triển Đại Trung Á, trong đó ưu tiên thực hiện các dự án năng lượng giữa các nước Trung và Nam Á, không có sự tham gia của Nga nhưng có sự hỗ trợ của các định chế tài chính phương Tây. Tuy nhiên,các dự án tiến triển chậm chạp do thiếu vốn và tình hình bất ổn tại Afghanistan. Thời gian gần đây, ý tưởng "Đại Trung Á" lại nổi lên, nhất là với chuyến thăm Trung Á lần này của Ngoại trưởng Mike Pompeo.

Có thể nói, với vai trò quan trọng về địa chính trị và giàu tài nguyên, Trung Á đang trở thành "mảnh đất màu mỡ" mà không chỉ Nga, Mỹ, mà cả Trung Quốc, Nhật Bản hay nhiều quốc gia châu Á khác thèm muốn. Nếu Nga và Mỹ hỗ trợ quân sự thì Trung Quốc lại dùng sức mạnh kinh tế để gây ảnh hưởng tại khu vực này. Cùng với các khoản vay khổng lồ dưới hình thức hỗ trợ kinh tế, Bắc Kinh cũng đã xây tuyến đường ống dẫn dầu Kazakhstan-Trung Quốc và đường ống dẫn khí Turkmenistan - Uzbekistan- Kazakhstan - Trung Quốc. Theo phân tích của Viện Nghiên cứu Mỹ Jamestown, bằng cách tăng cường quan hệ thương mại và kinh tế với Trung Á, Trung Quốc định phát triển vùng ngoại biên phía tây của họ.

Trên thực tế, từ năm 1999, Mỹ đã có ý xây dựng khu vực này thành “Một con đường Tơ Lụa mới”, “một khu vực kinh tế năng động và kết nối bao gồm Afghanistan và những nước vùng Trung và Nam Á”. Sự hiện diện của quân đội Mỹ vào năm 2001 ở Afghanistan và sau đó là ở Kyrgyzstan đã khẳng định tham vọng của Mỹ đóng "một vai trò quan trọng" ở khu vực Trung Á./.

(Theo vov.vn)

Ý kiến ()

0 / 500 ký tự
Đang tải dữ liệu

Tin cùng chuyên mục

Trợ lý rời bỏ, Tổng thống Trump tiếp tục cuộc chiến pháp lý trong đơn độc

Trợ lý rời bỏ, Tổng thống Trump tiếp tục cuộc chiến pháp lý trong đơn độc

​Tổng thống Trump đang đối mặt với một cuộc chiến pháp lý đơn độc hậu bầu cử khi nhiều trợ lý của ông dần bỏ cuộc.
10 giờ trước
60 lượt xem
Ông Biden sẽ làm gì trong 100 ngày đầu cầm quyền?

Ông Biden sẽ làm gì trong 100 ngày đầu cầm quyền?

​Ngày 24/11, Biden cho biết, trong 100 ngày đầu tiên cầm quyền, ông sẽ cải cách chính sách nhập cư, hỗ trợ các chính quyền địa phương và tiểu bang bị ảnh hưởng bởi Covid-19, rút lại sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump về môi trường.
15 giờ trước
43 lượt xem
Pháp vượt mốc 50.000 người chết vì Covid-19, phong tỏa đến ít nhất giữa tháng 12

Pháp vượt mốc 50.000 người chết vì Covid-19, phong tỏa đến ít nhất giữa tháng 12

​Tổng thống Pháp thông báo lệnh phong tỏa toàn quốc sẽ kéo dài đến ít nhất ngày 15/12, nhưng một số thay đổi quan trọng sẽ diễn ra vào cuối tuần này.
20 giờ trước
71 lượt xem
Xuất hiện hiếm hoi, Tổng thống Trump tuyên bố sắp có vaccine ngừa Covid-19

Xuất hiện hiếm hoi, Tổng thống Trump tuyên bố sắp có vaccine ngừa Covid-19

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 24/11 xuất hiện trong một buổi lễ ân xá gà tây, theo nghi lễ hàng năm trước kỳ nghỉ Lễ Tạ ơn.
21 giờ trước
58 lượt xem
Nhật Bản sẽ nêu quan ngại về Biển Đông và biển Hoa Đông với Ngoại trưởng Trung Quốc

Nhật Bản sẽ nêu quan ngại về Biển Đông và biển Hoa Đông với Ngoại trưởng Trung Quốc

Truyền thông Nhật Bản cho hay, phía Nhật Bản sẽ bày tỏ quan điểm lo ngại về hành động của Trung Quốc ngày càng gia tăng tại khu vực Biển Đông và Hoa Đông, tình hình Hong Kong...
1 ngày trước
77 lượt xem
Trung Quốc khẳng định chủ động mời chuyên gia WHO điều tra nguồn gốc Covid-19

Trung Quốc khẳng định chủ động mời chuyên gia WHO điều tra nguồn gốc Covid-19

Trung Quốc hôm nay (24/11) vừa cho biết, nước này là bên mời trước các chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đến điều tra nguồn gốc Covid-19 và kêu gọi các quốc gia khác cũng "tích cực" như vậy.
1 ngày trước
58 lượt xem
Vaccine Covid-19 vẫn là mối quan tâm chính của các nước

Vaccine Covid-19 vẫn là mối quan tâm chính của các nước

Australia đang khá lạc quan với vaccine ngừa Covid-19 của Oxford-AstraZeneca. Trong khi đó, Thái Lan đang thúc đẩy tới 7 dự án sản xuất vaccine ngừa đại dịch này.
2 ngày trước
59 lượt xem
Nguyên nhân sâu xa việc Mỹ rút khỏi Hiệp ước Bầu trời Mở

Nguyên nhân sâu xa việc Mỹ rút khỏi Hiệp ước Bầu trời Mở

Mỹ vừa rút khỏi Hiệp ước Bầu trời Mở. Nguyên nhân sâu xa của việc này là gì?
2 ngày trước
72 lượt xem
Séc đặt 5,5 triệu liều vaccine từ EU để chống dịch Covid-19

Séc đặt 5,5 triệu liều vaccine từ EU để chống dịch Covid-19

Bộ trưởng Bộ Y tế nước này cho biết, vaccine này sẽ được bảo hiểm y tế công thanh toán và Cộng hòa Séc có thể nhận được lô hàng đầu tiên theo thỏa thuận thống nhất giữa các quốc gia với Liên minh châu Âu vào cuối năm nay.
2 ngày trước
60 lượt xem
Ông Biden chỉ định một số vị trí chủ chốt trong nội các mới

Ông Biden chỉ định một số vị trí chủ chốt trong nội các mới

Ứng cử viên Dân chủ Joe Biden, người được truyền thông Mỹ coi là tân Tổng thống Mỹ, ngày 23/11 đã công bố danh sách một số vị trí chủ chốt cho nội các mới của mình.
2 ngày trước
60 lượt xem