Cùng tham gia Đoàn có đồng chí Nguyễn Thị Mai Phương, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội; các đồng chí ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường; lãnh đạo một số cơ quan thuộc các bộ, ngành Trung ương và một số chuyên gia.

Tiếp và làm việc với Đoàn có đồng chí Phạm Quang Ngọc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; đồng chí Nguyễn Cao Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo một số sở, ban, ngành, địa phương, doanh nghiệp có liên quan.   

Quang cảnh buổi làm việc

Báo cáo công tác quản lý Nhà nước trong hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình cho biết: Trong những năm qua, việc thể chế hóa đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật, văn bản quản lý theo quy định của Luật Khoáng sản năm 2010 luôn được tỉnh quan tâm. Toàn tỉnh có 116 khu vực được quy hoạch vật liệu xây dựng thông thường với tổng diện tích trên 979ha, chiếm 0,69% diện tích tự nhiên của tỉnh; 117 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND tỉnh với tổng diện tích trên 1.072ha; khoanh định 626 khu vực cấm, điểm cấm, tuyến cấm hoạt động khoáng sản với tổng diện tích gần 493 km². Trên địa bàn tỉnh có tổng số 76 giấy phép/64 tổ chức, thời hạn khai thác còn hiệu lực, với tổng diện tích gần 1.150 ha; có 79 mỏ được cấp Giấy phép khai thác khoáng sản với tổng số tiền cấp quyền là 566 tỷ. Từ năm 2014 đến hết năm 2023, tổng số tiền thuế tài nguyên đã nộp là trên 2.624 tỷ đồng; tổng số phí bảo vệ môi trường đã nộp 360 tỷ đồng. Công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, công tác bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, bảo vệ môi trường trong hoạt động khoáng sản; quản lý hoạt động thăm dò, khai thác cát, sỏi lòng sông, quản lý, cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường phục vụ các dự án giao thông trọng điểm trên địa bàn của tỉnh được quan tâm, đảm bảo đầy đủ, đúng quy định của pháp luật.

Phát biểu tại buổi làm việc, các thành viên trong Đoàn công tác cho rằng Ninh Bình là địa phương có tiềm năng về khoáng sản làm vật liệu xây dựng. Khai thác và phát huy lợi thế này, cùng với mục tiêu phát triển du lịch, bảo vệ cảnh quan môi trường, Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh đã quan tâm sâu sắc đến công tác quản lý tài nguyên khoáng sản trên địa bàn tỉnh, trong đó đã chỉ đạo kịp thời việc quy hoạch, rà soát, lập, điều chỉnh khoanh định các khu vực cấm, tạm thời cấm hoạt động khoáng sản, qua đó tạo cơ sở pháp lý cho các ngành chức năng quản lý, cấp phép hoạt động khoáng sản có hiệu quả, đúng mục đích. Ghi nhận và chia sẻ những khó khăn vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện Luật Khoáng sản và các văn bản quy phạm pháp luật về khoáng sản, Đoàn đã trao đổi, làm rõ một số kiến nghị của tỉnh như cần có quy định cụ thể về quy mô trữ lượng đối với trường hợp khoáng sản đi kèm có giá trị phát hiện trong quá trình thăm dò hoặc khai thác khoáng sản đối với các mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường để cấp tỉnh chủ động trong việc cấp phép khai thác đảm bảo theo đúng thẩm quyền quy định; Bổ sung quy định về trình tự, thủ tục hồ sơ thu hồi giấy phép thăm dò, giấy phép khai thác khoáng sản; Quy định về trường hợp thu hồi một phần hoặc toàn bộ mỏ để phục vụ các dự án phát triển kinh tế xã hội; Quy định về thăm dò, khai thác khoáng sản theo phân loại hoặc nhóm khoáng sản; giảm bớt một số thủ tục hành chính cũng như cần có chính sách đặc thù để đáp ứng được yêu cầu về chính trị và phát triển kinh tế xã hội.

Cũng tại buổi làm việc, tỉnh cũng nêu các đề xuất, góp ý vào Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản; đồng thời trao đổi làm rõ thêm một số vấn đề mà Đoàn quan tâm liên quan đến công tác quy hoạch, việc cấp phép, việc cấm và tạm cấm hoạt động khoáng sản, đánh giá tác động môi trường, đảm bảo an toàn trong khai thác mỏ, việc khắc phục môi trường sau khi đóng cửa mỏ; quản lý đất nông nghiệp trong khu vực khai thác khoáng sản.

Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Quang Ngọc phát biểu tại buổi làm việc

Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Quang Ngọc đã trao đổi làm rõ thêm một số vấn đề mà đại biểu quan tâm; đồng thời khẳng định: Mặc dù giá trị khoáng sản mà chủ yếu là đá vôi của Ninh Bình không lớn nhưng trữ lượng lại không phải là nhỏ, đặc biệt lại có giá trị về cảnh quan môi trường sinh thái và mang đậm giá trị văn hóa, lịch sử, vì vậy quan điểm của tỉnh trong quản lý, cấp phép khoáng sản phải hết sức chặt chẽ, đồng bộ trên cơ sở rà soát để xác định các phương án xử lý đối với từng dự án từ tiếp tục, tạm thời dừng tiến tới cưỡng chế dừng hoàn toàn. 

Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, từ năm 2010 trở lại đây với định hướng phát triển xanh, bền vững lấy nền tảng văn hóa của vùng đất có bề dày truyền thống lịch sử và phát huy giá trị di sản thiên nhiên làm nền tảng, động lực cho sự phát triển, lấy du lịch là ngành mũi nhọn, điều hướng dẫn dắt các nền kinh tế khác phát triển, Ninh Bình đã hạn chế khai thác đá vôi làm vật liệu xây dựng và sản xuất xi măng và từ năm 2011 đến nay, tỉnh không cấp phép các dự án sản xuất xi măng và hạn chế cấp phép khai thác khoáng sản là đá vôi để bảo vệ cảnh quan thiên nhiên. Tỉnh khuyến khích các doanh nghiệp khai thác khoáng sản đến hạn chuyển đổi sang kinh doanh thương mại dịch vụ, du lịch. Và từ sự thay đổi trong tư duy nhận thức, cũng như kiên định trong đường hướng phát triển, Ninh Bình đã tạo được sự đột phá trong giá trị sản xuất, chất lượng tăng trưởng với quy mô nền kinh tế xếp thứ 28, thu ngân sách xếp thứ 16, thu nhập bình quân đầu người xếp thứ 12 cả nước. Kết quả này cùng định hướng phát triển tới đây là xây dựng Ninh Bình trở thành đô thị di sản thiên niên kỷ nằm trong mục tiêu chung đến năm 2030 cơ bản đạt các tiêu chí và đến năm 2035 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thì quan điểm của tỉnh trong quản lý tài nguyên khoáng sản vẫn là đồng bộ chặt chẽ, bài bản, thống nhất đặc biệt là các khoáng sản lộ thiên gắn với cảnh quan thiên nhiên. Tuy nhiên, trong thực tiễn triển khai cũng xuất hiện nhiều tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc, vì vậy buổi làm việc khảo sát của Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc Hội tại Ninh Bình là cơ hội để tỉnh nhìn nhận lại toàn bộ quá trình quản lý khai thác khoảng sản, để vừa phát huy nguồn lực địa phương nhưng cũng tuân thủ đúng các quy định của pháp luật. Đây cũng là dịp để lãnh đạo tỉnh và các sở, ban, ngành tiếp cận chủ trương, quan điểm mới trong Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản để khi được ban hành có thể triển khai thực hiện ngay trong thực tiễn.

Đồng chí Nguyễn Tuấn Anh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phát biểu kết luận buổi làm việc

Kết luận buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Tuấn Anh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Trưởng đoàn công tác đánh giá cao những kết quả rất tích cực mà Ninh Bình có được trong thực hiện các quy định của pháp luật về khoáng sản. Mặc dù đóng góp của ngành sản xuất xi măng vào ngân sách của tỉnh không lớn nhưng tỉnh luôn quan tâm phát triển hoạt động khai thác khoáng sản gắn với bảo vệ môi trường. 

Chia sẻ với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh cũng như ủng hộ và đánh giá cao định hướng phát triển của tỉnh là xanh, bền vững, đồng chí Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cũng đề nghị tỉnh tiếp tục quan tâm chỉ đạo công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động khoáng sản tại các mỏ đá vôi làm xi măng, mỏ đá vật liệu xây dựng thông thường, mỏ san lấp. Chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường kiểm tra việc thuân thủ quy định của pháp luật về lắp trạm cân, giám sát sản lượng khai thác. Đề nghị Sở Xây dựng phối hợp với các cơ quan có liên quan, chính quyền địa phương kiểm tra, rà soát thẩm định thiết kế mỏ khai thác vật liệu xây dựng để đảm bảo an toàn; rà soát khắc phục tình trạng chồng lấn quy hoạch, giải quyết các khó khăn trong việc xin chủ trương của Thủ tướng Chính phủ cho phép chuyển đổi rừng. Đồng chí cũng đề nghị tỉnh tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư vào hoạt động khoáng sản trên địa bàn để vừa phát triển kinh tế vừa bảo vệ môi trường.

Trân trọng cảm ơn những góp ý của tỉnh vào Dự thảo Luật Địa chất và Khoáng sản, khẳng định đây là những ý kiến quan trọng, xuất phát từ thực tiễn, đồng chí cũng cho biết Đoàn sẽ nghiên cứu, chắt lọc phục vụ công tác thẩm tra, góp ý trình Quốc hội, góp phần tháo gỡ, giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn. 

Đồng chí Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội tin tưởng với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của tỉnh cùng định hướng phát triển đúng đắn, thời gian tới chất lượng công tác quản lý Nhà nước về hoạt động khoáng sản của Ninh Bình sẽ được nâng cao hơn, góp phần quan trọng để tỉnh thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội cũng như các mục tiêu, khát vọng đã đề ra./.

Phương Nhung (THNB)