Quang cảnh phiên thảo luận tại Hội trường.Theo các đại biểu, bên cạnh những thuận lợi như tình hình dịch bệnh cơ bản được kiểm soát, nền kinh tế đã bắt đầu hồi phục khởi sắc, hầu hết các lĩnh vực dần được ổn định và hoạt động có hiệu quả, GDP tăng 8%. 

Đạt được những kết quả trên là do sự quyết tâm đầy trách nhiệm trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, của Thủ tướng Chính phủ, của bộ, ngành, địa phương, sự đồng thuận của doanh nghiệp, người dân.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí – Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội cho rằng:Có ba thành công của Việt Nam được khẳng định trong 9 tháng qua, một là đã kiềm chế một cách hiệu quả dịch COVID-19, điều này có được là do chúng ta đã đồng lòng, linh hoạt, khoa học và quyết liệt chống dịch. Hai, nền kinh tế được phục hồi tích cực, tăng trưởng mạnh trong điều kiện gặp nhiều khó khăn, điều này có được là nhờ sự quyết tâm, biết nắm bắt thời cơ và sự đồng tâm hợp tác của các ngành trong toàn xã hội. Ba, trong một thế giới “nóng bỏng chưa từng thấy, biến động tiêu cực không thể nào dự đoán nổi”, nhưng đất nước ta vẫn ổn định, chủ quyền toàn vẹn quốc gia được tôn trọng. Việt Nam đã có được đường lối ngoại giao kiên định, mềm dẻo, trách nhiệm với đất nước và với thế giới qua việc đã vận dụng sáng tạo đường lối ngoại giao Hồ Chí Minh theo cách “dĩ bất biến, ứng vạn biến”, thực hiện chính sách ngoại giao cây tre cứng rắn, mềm dẻo, đoàn kết và qua việc kiên định “Việt Nam không chọn phe mà chọn chính nghĩa, chọn lẽ phải”, nhân dân, cử tri rất tin tưởng vào chính sách, đường lối này của Đảng, của Nhà nước.

Các đại biểu cho rằng, trong 15 chỉ tiêu kế hoạch ước thực hiện năm 2022, chỉ tiêu tốc độ tăng năng suất lao động xã hội là chỉ tiêu duy nhất ước không đạt. Đồng tình với các nhiệm vụ, giải pháp trong Báo cáo của Chính phủ, tuy nhiên, theo nhiều đại biểu, những giải pháp này chỉ mang tính tổng thể, an toàn, chưa có tính đột phá. Xuất phát từ kết quả thực tế năm 2022 và mục tiêu năm 2023, so sánh với hệ thống nhiệm vụ, giải pháp của năm 2022 và một số năm trước đó thì không có sự khác biệt nhiều. Bởi vậy, đề nghị Chính phủ rà soát và xem xét, bổ sung vào mục tiêu tổng quát thêm một mục tiêu là cải thiện rõ rệt năng suất lao động xã hội.

Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình tham gia thảo luận tại hội trường Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình bày tỏ vui mừng trước sự phục hồi mạnh mẽ với nhiều điểm sáng về phát triển kinh tế - xã hội do Chính phủ báo cáo. Song đại biểu băn khoăn về sự chênh lệch giữa năng suất lao động và thị trường lao động: vì sao năng suất lao động chưa cao trong khi trình độ lao động, tiến bộ khoa học, kỹ thuật ngày càng tăng? bài toán chênh lệch cung cầu, vừa thừa vừa thiếu lao động; làm thế nào để thích ứng với thị trường lao động theo xu hướng chuyển đổi số, cơ cấu ngành nghề và các cơ hội việc làm mới hậu COVID-19? 

Theo đại biểu, nguyên nhân của sự chênh lệch về cung cầu lao động và năng suất lao động là do quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội chưa tính đến phát triển nguồn nhân lực, tốc độ đô thị hóa nhanh hơn khả năng chuyển dịch của nguồn cung lao động. Bên cạnh đó là do sự chênh lệch giữa ngành nghề đào tạo và nhu cầu của thị trường. 

Các ngành chế biến, chế tạo công nghệ cao, thương mại điện tử, logistics là những ngành thu hút FDI lớn, tạo giá trị gia tăng cao, song tỷ lệ lao động qua đào tạo chỉ ở mức 20-25% và năng suất lao động lại thấp hơn nhiều ngành có giá trị gia tăng thấp như khai khoáng, điện, nước, bất động sản. Do tay nghề lao động, kỹ năng số chưa đáp ứng yêu cầu công việc. Do tỷ lệ lao động khu vực phi chính thức còn lớn. 

Trước thực tế đó, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh đề nghị xem xét sớm thành lập Ủy ban Năng suất quốc gia và quyết tâm hoàn thiện môi trường, thể chế pháp luật để có thể triển khai thành công các chỉ đạo, chính sách thúc đẩy năng suất lao động của Đảng, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, thúc đẩy phong trào tăng năng suất lao động, kết nối hiệu quả giữa các Bộ, ngành, địa phương. Cần sớm thành lập Ủy ban Năng suất Quốc gia để hình thành bộ máy cơ quan chuyên sâu về năng suất Quốc gia thực hiện nhiệm vụ điều phối phối hợp các động lực tăng trưởng năng suất quốc gia của Việt Nam. 

Đồng thời đề nghị Quốc hội sớm sửa đổi Luật Giáo dục nghề nghiệp, Luật Việc làm phù hợp với hình thái việc làm, nghề nghiệp mới, quan hệ lao động mới. Ngoài ra, việc vận hành hiệu quả Hội đồng tiền lương Quốc gia cũng sẽ góp phần xây dựng hệ thống tiền lương phù hợp với thị trường, thu hút nhân lực chất lượng cao.

Đề cập đến vấn đề tăng tính công khai, minh bạch thông tin, dữ liệu về năng suất lao động, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh đề xuất sớm hoàn thiện thống kê, công bố đầy đủ, minh bạch hơn về các chỉ tiêu năng suất lao động của các địa phương, ngành, lĩnh vực và các loại hình doanh nghiệp để hoàn thiện bức tranh tổng thể về năng suất lao động Việt Nam, làm cơ sở để so sánh thi đua tăng năng suất lao động. Đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Gắn kết đào tạo với việc làm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, trong đó việc liên kết hiệu quả giữa các cơ sở đào tạo, trường dạy nghề với các doanh nghiệp là hết sức cần thiết để có thể có đội ngũ lao động chất lượng cao, đúng chuyên ngành. 

Để người lao động chủ động hơn khi tiếp cận các cơ hội việc làm, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cần triển khai hiệu quả hỗ trợ về cơ chế, kinh phí để người lao động có thể tham gia đào tạo, đào tại lại nhằm nâng cao trình độ, kỹ năng. Cùng với đó, ở cấp học phổ thông, việc đưa một số nội dung khoa học công nghệ, khoa học cơ bản vào các chương trình đào tạo cũng là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay và sắp tới.

Sau 2 ngày thảo luận, đã có 85 đại biểu Quốc hội phát biểu, kiến nghị nhiều giải pháp để đẩy mạnh phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, thúc đẩy văn hóa, giáo dục, y tế phát triển. Trong đó đề nghị, cùng với giải quyết những vướng mắc trong ngắn hạn, cần tập trung triển khai hiệu quả các giải pháp trong trung hạn, dài hạn như tiếp tục cơ cấu lại nền kinh tế, hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh.

nbtv.vn