Nhiều kết quả quan trọng

Theo Báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD - ĐT), sau 8 năm triển khai thực hiện Đề án “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2012 - 2020” (Đề án 89), các cấp, ngành và đoàn thể từ Trung ương đến cơ sở đã quan tâm chỉ đạo, tổ chức triển khai, thực hiện nghiêm túc và đã đạt được kết quả quan trọng; nhiều chỉ tiêu đề ra cơ bản đã hoàn thành. Đáng chú ý, công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ đã đạt được kết quả tốt và duy trì bền vững ở hầu hết địa phương. 100% tỉnh, thành phố đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi; đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 2; đạt chuẩn phổ cập giáo dục trung học cơ sở mức độ 1 và đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 1. Các mô hình học tập trong cộng đồng được phát triển, góp phần không nhỏ nâng cao nhận thức của toàn dân về học tập suốt đời (HTSĐ), xây dựng xã hội học tập (XHHT).

Các địa phương đã quan tâm hoàn thiện hệ thống cơ sở giáo dục thực hiện HTSĐ cho mọi người từ cấp cơ sở. Mạng lưới cơ sở giáo dục, trong đó nòng cốt là các cơ sở giáo dục thường xuyên (GDTX) được phát triển và mở rộng. Hiện cả nước có 17.459 cơ sở GDTX, trong đó có 71 trung tâm GDTX cấp tỉnh; 619 trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - GDTX cấp huyện; 10.469 trung tâm học tập cộng đồng; 5.642 trung tâm ngoại ngữ - tin học; 658 cơ sở, trung tâm thực hiện giáo dục kỹ năng sống. Số lượng cơ sở GDTX tư thục tăng nhanh, đặc biệt là hệ thống trung tâm tin học, ngoại ngữ, đã hỗ trợ tích cực nâng cao trình độ ngoại ngữ, tin học cho mọi người theo hướng xã hội hóa. 8 năm qua đã có 8,4 triệu học viên tham gia các lớp học của những trung tâm này; riêng học viên ngoại ngữ là 7,1 triệu người.

Những kết quả nói trên một phần do nhận thức và trách nhiệm đối với công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập của các địa phương, cơ quan, đơn vị… đã có chuyển biến tích cực. 100% tỉnh, thành phố đã ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án 89 và tổ chức thực hiện; chỉ đạo các huyện, thành phố thành lập Ban chỉ đạo cấp huyện và xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp với tình hình thực tế của địa phương. Các Sở GD - ĐT còn chủ động tham mưu tỉnh, thành phố ban hành nghị quyết, quyết định, kế hoạch, các văn bản hướng dẫn phù hợp với nhiệm vụ, mục tiêu của Đề án 89; ký kết các chương trình phối hợp với các sở, ban, ngành, đoàn thể. Nhiều địa phương đăng ký tham gia Mạng lưới các thành phố học tập toàn cầu của UNESCO để trao đổi ý tưởng, tri thức và kinh nghiệm về HTSĐ và xây dựng XHHT với các thành viên khác trên toàn thế giới...

Một lớp học xóa mù chữ tại thôn Khum, xã Yên Phong, Bắc Mê, Hà Giang.

(Nguồn: baohagiang.vn)

Ưu tiên chuyển đổi số

Tuy vậy, có 2 mục tiêu chưa đạt so với Đề án 89 đặt ra đến năm 2020 là kết quả học tập nâng cao trình độ tin học, ngoại ngữ; và kết quả học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tay nghề để lao động có hiệu quả hơn. Nguyên nhân được xác định là do những chỉ tiêu này đề ra trong Đề án còn cao, chưa sát với nhu cầu, nguyện vọng và yêu cầu công việc của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động.

Qua tổng kết, đánh giá của các địa phương, đơn vị, cũng cho thấy, cấp ủy, chính quyền một số địa phương và cơ quan, doanh nghiệp chưa quan tâm đầy đủ và chưa kịp thời có chủ trương, giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức việc học tập thường xuyên, HTSĐ, xây dựng XHHT. Cơ chế tài chính chưa được ban hành cụ thể, nguồn kinh phí thực hiện Đề án còn eo hẹp, phải lồng ghép với các chương trình, nhiệm vụ chính trị của địa phương và chưa tích cực huy động các nguồn lực xã hội tham gia xây dựng XHHT... Những hạn chế này khiến hiệu quả Đề án 89 chưa được như mong muốn.

Cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư đã và đang tác động mạnh mẽ đến các lĩnh vực đời sống xã hội nói chung và định hướng xây dựng XHHT nói riêng. HTSĐ ngày nay có nhiều cơ hội tốt hơn, chất lượng hơn gắn liền với giáo dục mở dựa trên chuyển đổi số, công nghệ số. Bối cảnh đó vừa mang lại lợi thế đa dạng hóa cơ hội học tập cho người dân nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với xây dựng XHHT.

Chuyển đổi số trong giáo dục là nhiệm vụ trọng tâm và ưu tiên hàng đầu để triển khai hiệu quả việc xây dựng XHHT trong giai đoạn 2021 - 2030. Mục tiêu chung là tạo chuyển biến cơ bản trong xây dựng XHHT theo hướng hình thành hệ thống giáo dục mở, linh hoạt và liên thông, bảo đảm đến năm 2030 mọi người dân đều có cơ hội bình đẳng trong việc tiếp cận giáo dục suốt đời có chất lượng, góp phần thực hiện thành công khâu đột phá chiến lược về phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Để đạt được các mục tiêu như trên, Bộ GD - ĐT xác định, phải đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về ý nghĩa và tầm quan trọng của HTSĐ, xây dựng XHHT; xây dựng kế hoạch với các nhiệm vụ và giải pháp cụ thể, sát thực tiễn; ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số trong tổ chức các hoạt động HTSĐ; tăng cường sự tham gia của cơ sở giáo dục đại học để cung ứng nguồn tài nguyên học liệu mở, mở rộng cơ hội HTSĐ cho mọi người; nâng cao chất lượng hoạt động của trung tâm học tập cộng đồng gắn với xóa mù chữ và dạy nghề ngắn hạn... Về lâu dài, Chính phủ cần kiến nghị Quốc hội cho chủ trương xây dựng dự án Luật Học tập suốt đời, tạo hành lang pháp lý để thực hiện xây dựng XHHT và thúc đẩy HTSĐ.

(Theo daibieunhandan.vn)