Ngày 18/6, tại phiên họp bất thường lần thứ 3, Quốc hội Chính quyền Nhân dân Cuba đã thông qua gói cải cách kinh tế và xã hội sâu rộng với 176 biện pháp - Ảnh: Reuters

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Cuba Manuel Marrero Cruz cho biết các đề xuất cải cách được tổ chức thành 23 trụ cột chiến lược và nhằm giải quyết những gì mà chính phủ mô tả là kịch bản phức tạp nhất kể từ Thời kỳ Đặc biệt những năm 1990.

Trong số những cải cách, quan trọng nhất là việc cho phép các tổ chức ngân hàng tư nhân hoạt động. Gói cải cách này cũng bao gồm việc chuyển đổi các doanh nghiệp nhà nước thành các công ty cổ phần, cho phép các cá nhân và các chủ thể phi nhà nước tham gia góp vốn. Các quy định mới sẽ cho phép các nhà đầu tư tư nhân và nước ngoài tham gia vào các hoạt động liên quan đến nhập khẩu và bán nhiên liệu. 

Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ bãi bỏ giới hạn 100 nhân viên đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, cho phép một cá nhân sở hữu nhiều công ty và cho phép sở hữu cổ phần trong nhiều doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực tài chính, chính quyền đã công bố việc thành lập các trung tâm hối đoái tư nhân, một thị trường ngoại hối kỹ thuật số thời gian thực và một hệ thống đấu giá ngoại tệ - những biện pháp nhằm giải quyết sự méo mó tỷ giá hối đoái ngày càng gia tăng ảnh hưởng đến nền kinh tế Cuba. Chương trình cũng bao gồm việc điều chỉnh dần tỷ giá hối đoái chính thức của đồng peso Cuba. Thủ tướng Manuel Marrero Cruz cảnh báo rằng các doanh nghiệp nhà nước không thể thích ứng với điều kiện kinh tế mới có thể bị giải thể.

Một trong những thay đổi quan trọng nhất đối với người dân sẽ là sự chuyển đổi hệ thống trợ cấp. Giỏ thực phẩm cơ bản được trợ cấp sẽ tập trung vào người về hưu và những người được coi là dễ bị tổn thương, trong khi các khoản trợ cấp chung cho các sản phẩm và dịch vụ sẽ dần được thay thế bằng viện trợ có mục tiêu. 

Ngoài ra, giỏ thực phẩm cơ bản được điều tiết sang hệ thống bán hàng có kiểm soát không trợ cấp, cũng như cho phép các cá nhân thực hiện nhập khẩu thương mại. Tương tự, chính phủ cũng có kế hoạch từng bước áp dụng thuế giá trị gia tăng (VAT), một loại thuế cho đến nay vẫn chưa có trong hệ thống thuế của Cuba.

Gói biện pháp trên cũng vạch ra một loạt cải cách nhằm định hình lại mô hình phát triển du lịch và hiện đại hóa hệ thống giao thông. Những cải cách này bao gồm việc mở cửa hơn nữa đối với các mô hình quản lý phi nhà nước, đầu tư nước ngoài và các mô hình kinh doanh mới. Các biện pháp mới cũng ưu tiên các mô hình quản lý phi nhà nước và đầu tư nước ngoài trong thương mại, dịch vụ và ẩm thực.

Ông Marrero Cruz thông báo rằng 390 đề xuất về chuyển đổi kinh tế và xã hội đã được đánh giá trong quá trình này và 66,7% trong số đó đã được đưa vào văn kiện cuối cùng, cùng với hàng chục khuyến nghị bổ sung do Bộ Chính trị đưa ra.

Trước đó, theo báo Granma, ngày 17/6, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba họp hội nghị bất thường, thông qua loạt đề xuất cải cách kinh tế - xã hội được mô tả là sâu rộng nhất trong nhiều năm.

Hội nghị đã xem xét khoảng 20 đề xuất cải cách, trong đó có chủ trương mở rộng khu vực kinh tế tư nhân, thu hút vốn từ cộng đồng người Cuba ở nước ngoài và tinh gọn bộ máy nhà nước.

Báo Granma dẫn tài khoản X của Phủ Chủ tịch Cuba cho biết các đề xuất bao trùm nhiều lĩnh vực: Quản lý các chủ thể kinh tế, kế hoạch hóa, tinh giản khu vực hưởng ngân sách, tự chủ địa phương, năng lượng, nông nghiệp, lao động - tiền lương, ngân hàng - tài chính, thuế và đầu tư nước ngoài.

Ở mảng đầu tư, AFP cho biết người dân Cuba sẽ được hưởng điều kiện tương tự nhà đầu tư nước ngoài. Khu vực tư nhân, được cấp phép từ năm 2021 với tối đa 100 lao động mỗi doanh nghiệp, ngày càng giữ vai trò quan trọng.

Chính phủ cũng dự kiến giảm số bộ, ngành, công chức và trao thêm quyền tự chủ cho doanh nghiệp nhà nước - khu vực chiếm khoảng 80% hoạt động kinh tế.

Bí thư thứ nhất, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel đánh giá đây là gói biện pháp có ý nghĩa nhất trong nhiều năm qua.

Trình bày báo cáo hội nghị, Thủ tướng Cuba Manuel Marrero Cruz cho biết cải cách là tiến trình được tiến hành bằng nội lực của Cuba nhằm hoàn thiện hệ thống điều hành kinh tế. Ông Marrero nhấn mạnh các thay đổi không đồng nghĩa với việc rời bỏ mô hình xã hội chủ nghĩa.

Các đề xuất nhận được sự ủng hộ của cựu Bí thư thứ nhất, Chủ tịch nước Raúl Castro - người tham dự hội nghị qua truyền hình trực tuyến và đã ký vào văn kiện.

Trong lá thư gửi hội nghị, ông Castro cho rằng tiến hành cải cách vào lúc này là "có lợi nhất cho cách mạng", song lưu ý việc triển khai đúng đắn và kịp thời còn quan trọng hơn cả việc thông qua, đồng thời cần lắng nghe ý kiến người dân.

Theo baochinhphu.vn