Sáng 30/11, tại Ninh Bình, Viện Khảo cổ học - Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức khai mạc Hội nghị thông báo khảo cổ học lần thứ 56 - năm 2021. 

Dự hội nghị có đồng chí Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; đồng chí Tống Quang Thìn, UVBTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, cùng đông đảo các nhà khoa học trong lĩnh vực khảo cổ học, nhân chủng học, địa chất học, bảo tàng học, di sản và gần 400 đại biểu các cơ quan hữu quan, tổ chức trung ương, địa phương tham dự bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến. Đã có nhiều phát hiện, thành quả nghiên cứu mới đa dạng và có giá trị to lớn được công bố tại hội nghị.

Các đại biểu dự hội nghịĐây là sự kiện nổi bật của Viện Khảo cổ học năm 2021 gắn với lịch sử hình thành và phát triển của Khảo cổ học nước nhà hơn nửa thế kỷ qua; đồng thời là cơ hội để giới nghiên cứu khảo cổ học và nhiều ngành khoa học có liên quan gặp gỡ, trao đổi thông tin về những phát hiện mới, tranh luận học thuật, mở ra các cơ hội hợp tác nghiên cứu, đầu tư phát triển, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Năm 2021, mặc dù gặp nhiều khó khăn do dịch COVID-19 nhưng các hoạt động khảo cổ học vẫn diễn ra sôi động trên cả nước với những phát hiện và thành quả nghiên cứu mới rất đa dạng và có giá trị to lớn. Hội nghị lần này đã nhận được 375 bài tham luận, phân thành 05 tiểu ban. Những phát hiện và thành quả nghiên cứu mới, nổi bật đã được công bố như: Phát hiện về di tích, di vật minh chứng cho quá trình tiến hóa của con người cùng di tồn văn hóa thời Tiền sử và Sơ sử ở Việt Nam trên địa bàn một số tỉnh; khai quật, nghiên cứu tiếp tục tại khu vực Điện Kính Thiên (Hà Nội), Thành Nhà Hồ (Thanh Hóa), khu di tích Yên Tử (Quảng Ninh, Bắc Giang), khu di tích Cát Tiên (Lâm Đồng) một số di tích văn hóa Champa ở Trung Bộ. Đồng thời các nhà khoa học tiếp tục triển khai hoàn thiện chương trình khai quật và làm hồ sơ khoa học Khu di tích văn hóa Óc Eo - Ba Thê, Nền Chùa (Nam Bộ) thuộc Đề tài cấp Nhà nước do Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam chủ trì.

Đặc biệt, điểm nổi bật nhất trong các hoạt động khảo cổ học trong năm qua là tiếp tục triển khai khai quật tại Khu di tích Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình) với những phát hiện mới, góp phần làm rõ thêm diện mạo của kiến trúc cung điện và bản sắc văn hóa thời Đinh - Lê trong lịch sử dân tộc…

Hội nghị lần này càng ý nghĩa hơn khi được tổ chức tại Ninh Bình – một tỉnh có nhiều di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh và kiến trúc, khảo cổ nổi tiếng, có giá trị to lớn, tiêu biểu như Tràng An và Cố đô Hoa Lư. Từ nhiều năm nay, Tỉnh Ninh Bình luôn có sự quan tâm đặc biệt đối với công tác nghiên cứu, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa của tỉnh và của dân tộc. Hiện nay, toàn tỉnh có trên 1.820 di tích được kiểm kê, trong đó có 1 di sản thế giới, 3 di tích quốc gia đặc biệt, 388 di tích cấp quốc gia, cấp tỉnh, 5 bảo vật quốc gia có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, nghệ thuật... Kết quả nghiên cứu khảo cổ học tại Quần thể danh thắng Tràng An 8 năm qua đã phát hiện 30 điểm có dấu vết cư trú của con người thời tiền sử, là cơ sở khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản Thế giới Tràng An với các tiêu chí về văn hóa, vẻ đẹp thẩm mỹ và địa chất địa mạo...

Ý nghĩa sâu sắc về giá trị các trầm tích văn hóa mà cha ông trao truyền lại, Ninh Bình đã và đang triển khai nhiều giải pháp thiết thực, hiệu quả nhằm bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa vùng đất, trong đó ưu tiên các nghiên cứu khảo cổ học. Cùng với sự quan tâm, hỗ trợ, tư vấn của các chuyên gia, Ninh Bình đã xây dựng dự án “Bảo tồn, tôn tạo, khai quật khảo cổ học và phát huy giá trị lịch sử - văn hóa Khu di tích lịch sử Cố đô Hoa Lư” và “dự án “xây dựng tổ hợp Bảo tàng, thư viện tỉnh” để chuẩn bị cho việc trưng bày “hiện vật qua từng thời kỳ lịch sử”. Vì vậy, hội thảo lần này diễn ra tại Ninh Bình sẽ nâng cao hơn nữa công tác hợp tác, hỗ trợ để thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khảo cổ học và bảo tồn di sản văn hóa vùng đất Cố Đô ngày càng phát triển.

Hội nghị diễn ra trong ba ngày từ ngày 29/11 - 1/12./.

Linh Nhâm (nbtv.vn)