Sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 02 cấp là một trong những chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược của Đảng và Nhà nước ta trong quá trình đẩy mạnh cải cách tổ chức, tinh gọn bộ máy của cả hệ thống chính trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở các cấp chính quyền, đồng thời tập trung nguồn lực tài chính, nhân lực để tạo điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư phát triển kinh tế - xã hội.

Chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc sáp nhập đơn vị hành chính các cấp là một bước đi chiến lược, mở ra nhiều cơ hội và điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới

Đề án hợp nhất tỉnh Ninh Bình, tỉnh Nam Định và tỉnh Hà Nam thành tỉnh mới lấy tên là tỉnh Ninh Bình đảm bảo theo đúng chủ trương, quy định của Trung ương, gắn với mục tiêu tổ chức lại hệ thống chính quyền địa phương theo hướng tinh gọn, hợp lý, phù hợp với quy mô dân số và diện tích theo quy định; đồng thời phát huy tiềm năng, lợi thế và nguồn lực của địa phương để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân, đảm bảo quốc phòng, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội.

Hiện trạng đơn vị hành chính cấp tỉnh thực hiện sắp xếp

Ba tỉnh Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam đều nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng, có vị trí địa lý và giao thông thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội. 

Tỉnh Ninh Bình: Phía bắc giáp tỉnh Hòa Bình, phía Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Nam Định và Hà Nam, phía Nam giáp biển Đông, phía Tây và Tây Nam giáp tỉnh Thanh Hóa. Ninh Bình có diện tích tự nhiên hơn 1.400 km2; Quy mô dân số trên 1,1 triệu người; Dân tộc thiểu số hơn 41.000 người. Số đơn vị hành chính trực thuộc: gồm 02 thành phố và 05 huyện; 101 xã, 18 phường và 06 thị trấn.

Tỉnh Nam Định: Phía Bắc giáp tỉnh Thái Bình và tỉnh Hà Nam; phía Tây giáp tỉnh Ninh Bình; phía Đông và phía Nam giáp biển Đông. Nam Định có diện tích tự nhiên gần 1.700 km2. Quy mô dân số gần 2,3 triệu người; Dân tộc thiểu số là hơn 6.400 người. Số đơn vị hành chính trực thuộc: gồm 01 thành phố và 8 huyện; 146 xã, 14 phường và 15 thị trấn.

Tỉnh Hà Nam:  Phía Bắc và Tây Bắc tiếp giáp với Thủ đô Hà Nội; phía Đông giáp tỉnh Hưng Yên và tỉnh Thái Bình; phía Nam giáp tỉnh Nam Định; phía Tây và Tây Nam giáp tỉnh Hòa Bình và tỉnh Ninh Bình. Hà Nam có diện tích tự nhiên: hơn 860 km2. Quy mô dân số hơn 1 triệu người. Số đơn vị hành chính trực thuộc gồm 01 thành phố, 02 thị xã, 03 huyện; 65 xã, 29 phường và 04 thị trấn.

Phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh 

Thành lập tỉnh Ninh Bình trực thuộc Trung ương trên cơ sở hợp nhất 03 tỉnh: Hà Nam, tỉnh Ninh Bình và tỉnh Nam Định thành 01 tỉnh lấy tên là tỉnh Ninh Bình, Trung tâm chính trị - hành chính đặt tại tỉnh Ninh Bình. Tỉnh Ninh Bình sau khi hợp nhất có 3.942,6km2 đạt 112, 645% theo tiêu chuẩn của tỉnh thuộc Đồng bằng Sông Hồng và đạt 262,84% theo tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương. Quy mô dân số 4.412.264 người đạt 272,64% theo tiêu chuẩn của tỉnh thuộc Đồng bằng Sông Hồng và đạt 763,74% theo tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương, có 129 đơn vị hành chính cấp cơ sở trực thuộc (gồm 97 xã, 32 phường). 

Trung tâm chính trị - hành chính của tỉnh mới đặt tại tỉnh Ninh Bình, đảm bảo nguyên tắc sử dụng một trong các tên đã có sẵn, dễ nhận diện, ngắn gọn, dễ đọc, dễ nhớ, giúp giảm thiểu xáo trộn giấy tờ, tiết kiệm ngân sách nhân lực, qua đó bảo đảm nguyên tắc hạn chế tối đa tác động ảnh hưởng đến người dân, doanh nghiệp do phải chuyển đổi giấy tờ, chỉ dẫn địa lý.

Đặc biệt, tỉnh Ninh Bình có vị trí địa lý thuận lợi, hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, dễ dàng kết nối với các khu vực trong nội tỉnh, thành phố và các đô thị lớn, Trung tâm kinh tế của cả nước với hệ thống không gian biển, có không gian phát triển trong tương lai, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xã hội của đơn vị hành chính mới, bảo đảm hai hòa hợp lý tránh sự mất cân đối giữa các địa phương khi sắp nhập và giữ vững quốc phòng, an ninh.

Đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh của tỉnh Ninh Bình, tỉnh Nam Định và tỉnh Hà Nam là hoàn toàn phù hợp với tình hình thực tế và chủ trương của Trung ương, khi sắp xếp sẽ giảm được hai đơn vị hành chính cấp tỉnh kết thúc hoạt động của 22 đơn vị hành chính cấp huyện, giảm được 269 xã đạt 67,58%; đồng thời tinh giản số lượng tổ chức bộ máy cán bộ công chức viên chức người lao động góp phần giảm chi ngân sách Nhà nước mở rộng quy mô địa bàn, tập trung nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội cho đơn vị hành chính mới thành lập.

Việc sắp xếp đơn vị hành chính là việc khó nhạy cảm phức tạp trong quá trình triển khai thực hiện cần tập trung sự lãnh đạo chỉ đạo và tổ chức thực hiện của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở, phương pháp triển khai thực hiện cần chuẩn bị kỹ lưỡng, khoa học tạo sự thống nhất trong toàn hệ thống chính trị, sự đồng tình ủng hộ của Nhân dân phát huy vai trò trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy chính quyền tại các địa phương, quyết tâm chính trị cao trong lãnh đạo chỉ đạo tổ chức thực hiện bảo đảm đúng mục tiêu yêu cầu kế hoạch đã đề ra.

THNB