Là cửa ngõ đổ ra biển của sông Đáy, sông Vạc, khu vực Kim Đài, thuộc xã Kim Chính, huyện Kim Sơn trong chiến tranh phá hoại miền Bắc, là trọng điểm bắn phá của Đế quốc Mỹ. Để bảo vệ điểm chốt chặn chiến lược này, tháng 10/1960, Trung đội dân quân Kim Đài được thành lập với 42 chiến sĩ là nam nữ dân quân, du kích của nhiều xã trong huyện do ông Trần Mạnh Thùy - một người lính phục viên đầy kinh nghiệm được giao trọng trách làm Trung đội trưởng. Khi đó cả nhà ông Thùy cùng nhiều gia đình khác ở Kim Sơn đều tham gia đơn vị với quyết tâm bảo vệ vững chắc khu vực phòng thủ của huyện.

Bà Trần Thị Hoa, con gái Trung đội trưởng Trần Mạnh Thùy Bà Trần Thị Hoa, con gái Trung đội trưởng Trần Mạnh Thùy chia sẻ: "Thời ấy, bố tôi và các đồng đội gắn bó, quý trọng nhau như ruột thịt. Khi còn nhỏ, tôi thường phụ giúp nấu cơm phục vụ đơn vị; đến khi đủ tuổi, tôi tham gia huấn luyện, vừa lao động sản xuất vừa trực tiếp tham gia chiến đấu".

Với tinh thần cảnh giác, đánh giỏi, bắn trúng, “một tấc không đi, một ly không dời”, năm 1965, Trung đội đã bắn rơi chiếc máy bay Mỹ đầu tiên trên bầu trời Kim Đài bằng súng trường K44 và đến các năm 1966, 1967 thì tiếp tục lập công, bắn hạ thêm 2 chiếc máy bay nữa và vinh dự được tặng danh hiệu "Đơn vị Quyết thắng", trở thành lá cờ đầu về phong trào dân quân của tỉnh nhiều năm liền. Cũng trong những năm tháng chiến đấu đầy gian khổ và ác liệt, dân quân Kim Đài đã có những sáng kiến để giảm thiểu đến mức thấp nhất những thương vong có thể xảy ra.

Các cựu dân quân Trung đội Dân quân Kim Đài cùng ôn lại những năm tháng hào hùng trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước 

Tháng 4/1972 khi quay trở lại đánh phá Ninh Bình với cường độ cao hơn, Đế quốc Mỹ đã tăng cường các thủ đoạn đánh đêm, những trận đánh trả ban đầu của lực lượng dân quân tự vệ chưa đạt được hiệu quả như mong muốn. Không nản chí, với trí tuệ của tập thể và một kế hoạch tác chiến táo bạo, Trung đội lập công xuất sắc bắn rơi 2 máy bay, trong đó có 1 chiếc trên biển, trở thành biểu tượng sáng ngời cho tinh thần chiến đấu quả cảm của quân và dân vùng biển.

Chỉ bằng súng trường K44 và súng 12 ly 7, Trung đội dân quân Kim Đài đã hạ được những loại máy bay tối tân nhất của Đế quốc Mỹ lúc đó. Sức mạnh làm nên điều phi thường này không chỉ là tinh thần quả cảm của mỗi cá nhân mà còn là sẻ chia, đồng cam, cộng khổ để từ đó gắn kết Trung đội thành một gia đình lớn.

50 năm sau ngày đất nước thống nhất, câu chuyện về những năm tháng gian khổ mà hào hùng, những chiến công oanh liệt trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước vẫn được các cựu dân quân Kim Đài nhắc đến đầy tự hào, trở thành mạch nguồn chảy mãi, âm vang và lan tỏa tới thế hệ đi sau cùng tiếp lửa truyền thống, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền của Tổ quốc, quyết tâm xây dựng quê hương ngày càng đổi mới, giàu mạnh./.

Phương Nhung (THNB)