Năm 1972, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã thông qua Công ước về bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới. Đây là Công ước quốc tế có ảnh hưởng sâu rộng, với gần 200 quốc gia thành viên nghiên cứu, áp dụng thực hiện. Tại Việt Nam, từ khi tham gia Công ước, đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng về nhận thức, lý luận và thực tiễn trong bảo vệ, phát huy giá trị di sản thế giới. Trong đó, quần thể di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới Tràng An – Ninh Bình là một biểu hiện sinh động cho những nỗ lực đó.   

Quần thể danh thắng Tràng An được tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) vinh danh là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới, di sản hỗn hợp đầu tiên ở khu vực Đông Nam Á.Công ước UNESCO 1972. Công ước quốc tế duy nhất kết hợp giữa việc bảo vệ di sản văn hóa và di sản thiên nhiên. Từ khi ra đời đến nay, sau 50 năm vẫn chưa thay đổi: Với 08 Chương, 38 Điều, đề cập đến nhiều vấn đề quan trọng về Di sản Thế giới:

Như xác định các loại địa điểm tự nhiên hoặc văn hóa có thể được xem xét để ghi vào Danh sách Di sản Thế giới. Đặt ra nhiệm vụ của các quốc gia thành viên trong việc bảo vệ, giữ gìn các di sản được vinh danh. Và thực hiện nghiên cứu khoa học, kỹ thuật để áp dụng các biện pháp giúp các Di sản tạo ra sinh kế cho người dân.

Việt Nam tham gia Công ước Di sản Thế giới từ năm 1987. Từ đó, hệ thống pháp luật về di sản văn hóa được xây dựng dần tiệm cận với tinh thần của Công ước, bộ máy quản lý di sản thế giới từ trung ương đến địa phương dần được củng cố, các nguồn lực để bảo vệ di sản thế giới được ưu tiên, huy động tối đa.

Nhất là, các di tích, danh lam thắng cảnh có giá trị tiêu biểu đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lựa chọn trình UNESCO đưa vào Danh mục dự kiến và triển khai lập hồ sơ đề cử.

Đến nay, đã có 8 di sản được UNESCO vinh danh là Di sản Thế giới. Trong đó, Tràng An là di sản kép đầu tiên ở Việt Nam và Đông Nam Á.

Theo đó, công tác quản lý Di sản văn hóa nói chung, Di sản Thế giới nói riêng đã được tỉnh Ninh Bình đặc biệt quan tâm. Nghị quyết số 15 – năm 2009 của Tỉnh Ủy, Nghị quyết số 02 năm 2016 và nghị quyết số 07 năm 2021 của Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh …  với những định hướng quan trọng trong phát triển du lịch và bảo vệ Di sản một cách bền vững. Đây là những minh chứng cụ thể cho những nỗ lực, quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Ninh Bình trong việc góp phần thực hiện tốt các điều khoản trong công ước UNESCO; trao truyền nguyên vẹn giá trị di sản cho thế hệ mai sau.

Ông Graham Cooke, Chủ tịch kiêm Nhà sáng lập tổ chức Giải thưởng Du lịch Thế giới chia sẻ: "Tôi nghĩ rằng các bạn đã có chiến lược phát triển hài hòa với gìn giữ tài nguyên thiên nhiên, thế nên Tràng An luôn làm cho mọi người yêu thích ngay từ những khoảnh khắc trải nghiệm đầu tiên."

Hợp tác công – tư là một mô hình sáng tạo đầy hiệu quả mà Ninh Bình đã triển khai thực hiện để có được nguồn lực, chung sức mạnh mẽ từ các doanh nghiệp, sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế để bảo vệ và phát huy giá trị di sản thế giới. Giờ đây, sau 8 năm được vinh danh, Tràng An đãtrở thành hạt nhân tăng trưởng của nền kinh tế du lịch với mục tiêu phát triển bền vững.

Việc tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Công ước UNESCO 1972 sẽ góp phần thể hiện vai trò, đóng góp, trách nhiệm của Việt Nam nói chung, tỉnh Ninh Bình nói riêng, cùng cộng đồng quốc tế: tôn vinh, phát huy hơn nữa giá trị của Công ước đặc biệt quan trọng này. Đồng thời, tăng cường hơn nữa hợp tác Việt Nam-UNESCO trong thời gian tới.../.

Thùy Vân (nbtv.vn)