Nhật Bản áp dụng “ngoại giao ninja” ứng phó với Trung Quốc

Thứ 2, 28.09.2020 | 08:44:30
148 lượt xem
Dù vẫn dùng chiếc ô an ninh của Mỹ, Nhật Bản có xu hướng lựa chọn ngoại giao ninja mang tính tổng hợp để ứng phó với Trung Quốc đang ngày một cứng rắn.

Tình hình chính trị nội bộ hiện nay của nước Mỹ (đồng minh lớn của Nhật Bản) cộng với đại dịch Covid-19 đang tạo ra thách thức lớn cho chính sách đối ngoại của Nhật Bản.

Sự suy giảm vị thế chính trị của Mỹ vốn không phải là hiện tượng mới nhưng xu hướng này trở nên rõ rệt dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trong bối cảnh đó, đối với Nhật Bản, Mỹ trở nên bớt tin cậy hơn ở cả phương diện đối tác song phương lẫn đa phương.

Cờ Nhật Bản và cờ Trung Quốc. Ảnh: Belt and Road news.Ngoại giao ninja ứng phó với ngoại giao chiến binh

Chính sách đối ngoại của Nhật Bản đã chuyển hướng từ chỗ tập trung vào quan hệ với Mỹ sang cách tiếp cận chủ động hơn, linh hoạt hơn, và yên lặng hơn. Cách tiếp cận này có thể gọi là “ngoại giao ninja (nhẫn giả)”, đối lập với phong cách ngoại giao “chiến binh” của Trung Quốc hay phong cách “cao bồi” của Mỹ.

Ngoại giao ninja duy trì mức lộ diện thấp nhưng vẫn không ngừng hoạt động, cố gắng tạo ra kết quả thông qua một chiến lược rộng lớn hơn với sự tham gia của nhiều nhân tố khác. Cụ thể ở đây, các nhân tố đó gồm các bộ của chính quyền Nhật, khu vực tư nhân của nước này, các quốc gia khác, và các tổ chức quốc tế. Áp dụng biểu tượng văn hóa ninja của Nhật có thể chưa phản ánh đầy đủ hết chiến lược đối ngoại của một quốc gia nhưng khái niệm ninja vẫn phản ánh súc tích các khía cạnh chính của chiến lược này.

Nhật Bản đang giảm dần sự phụ thuộc quá nhiều vào quan hệ với Mỹ. Nhật Bản đã ký các thỏa thuận hợp tác an ninh và kinh tế mới với các nước khác bao gồm Australia, Ấn Độ, Canada, và Philippines cũng như các thỏa thuận tập thể với NATO và Liên minh châu Âu (EU). Nhật cũng đầu tư vào các tổ chức quốc tế như ASEAN, Ngân hàng Phát triển châu Á, và APEC.

Tất nhiên các quan hệ đối tác mới này chưa thể thay thế cho chiều sâu của hợp tác Mỹ-Nhật trong các mảng kinh tế, an ninh, và công nghệ.

Nhật không thể lựa chọn giữa liên minh với Mỹ, lấy lòng Trung Quốc, hay theo đuổi chính sách cường quốc hạng trung. Thay vào đó, Nhật phải vận dụng cả ba cách tiếp cận – điều này đòi hỏi sự khéo léo và đôi khi cả việc phủ nhận. Tokyo sẽ vừa phải đẩy mạnh chiến lược ngoại giao 2 mũi nhọn để ủng hộ thế đứng của Mỹ trên thế giới, vừa phải đa dạng hóa các mối quan hệ và ảnh hưởng quốc tế của mình.

Khi chính quyền Tổng thống Mỹ Trump ưu tiên các chính sách bảo hộ, có người sẽ nghĩ rằng cách tiếp cận “trở lại với châu Á” có thể giành được ưu thế ở Tokyo. Nhưng mặc dù Bắc Kinh đang thúc đẩy khái niệm “châu Á dành cho người châu Á”, giới lập pháp Tokyo lại hoài nghi các đối tác Trung Quốc sẽ dành đủ chỗ cho các lợi ích của Nhật Bản.

Các yêu sách thái quá và hành vi cưỡng ép mà Trung Quốc thực hiện ở Biển Đông và biển Hoa Đông, rồi cách hành xử mang tính bắt nạt của Trung Quốc đối với Australia cũng như cách nước này xử lý vấn đề Hong Kong đã tiếp tục đẩy Nhật Bản tới chỗ lựa chọn cách tiếp cận tổng hợp nói trên. Cách tiếp cận này hướng tới nhiều khu vực trên thế giới để mở rộng quan hệ đối tác và làm giảm đà tiến ngoại giao của Trung Quốc, trong khi vẫn thúc đẩy mối quan hệ ổn định và hiệu quả với Trung Quốc.

Khôn khéo ngăn chặn Trung Quốc “làm mưa làm gió”

Sự suy yếu của Mỹ trên phương diện chính trị có thể đã kích thích giới ngoại giao và quân sự Trung Quốc thêm “cứng rắn” trong bảo vệ cái mà họ gọi là “lợi ích cốt lõi” của Trung Quốc. Nếu các quốc gia châu Á khác không thể hành động tập thể trước Trung Quốc thì sự áp đảo của nước này trong khu vực gần như được đảm bảo chắc chắn.

Ngoại giao của Nhật Bản chính là nhằm tránh kịch bản này. Khả năng của Nhật trong việc điều phối giữa nhiều đối tác trong và ngoài nước cùng các lợi ích liên quan là điều đặc biệt quan trọng.

Nhật Bản không thể chống Trung Quốc một cách thẳng thừng hoặc hiếu chiến. Vì Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của Nhật Bản và là một thị trường có giá trị cho đầu tư trực tiếp của họ. Hợp tác với Trung Quốc cũng sẽ giúp Nhật Bản xử lý các thách thức khu vực như vấn đề hạt nhân Triều Tiên, tình trạng môi trường xấu đi, và việc quản lý khủng hoảng. Nhật Bản sẽ bị ảnh hưởng lớn nếu họ chỉ đơn giản gia nhập liên minh chống Trung Quốc do Mỹ dẫn dắt rồi trừng phạt các hãng của Trung Quốc và sỉ nhục các quan chức nước này.

Nhưng mặt khác, Nhật Bản cũng muốn cắt giảm khả năng của Trung Quốc sử dụng thị trường nội địa khổng lồ của họ để thu lợi về ngoại giao và kinh tế trong khi Nhật Bản bị thiệt hại. Nhật cũng cần bảo vệ tài sản trí tuệ cho các hãng của mình, và cạnh tranh hiệu quả trong các lĩnh vực công nghệ mới nổi.

Nhật Bản đang hợp tác với Mỹ, châu Âu, và các bên khác để chuyển chuỗi cung ứng nhạy cảm khỏi Trung Quốc, thiết lập các tiêu chuẩn cao cho thương mại số và bảo vệ tính nguyên vẹn của dòng chảy dữ liệu dọc theo các cáp tín hiệu dưới đáy biển.

Nhật Bản cũng hướng tới việc cung cấp các khoản đầu tư thay thế cho các nước Đông Nam Á, thúc đẩy cải cách tại Tổ chức Thương mại Thế giới, và giới hạn đầu tư của Trung Quốc vào các công ty công nghệ cao của Nhật Bản.

Nhật đang tìm kiếm một trật tự khu vực và toàn cầu mở dựa trên các quy tắc được thực thi có thể dự đoán được thay vì trật tự theo kiểu “chân lý thuộc về kẻ mạnh”. Về mặt này, Tokyo sẽ tìm kiếm các đối tác quốc tế để chống lại Bắc Kinh.

Tổng thể, Nhật Bản sẽ cần duy trì nền ngoại giao tích cực và đa hướng của Thủ tướng Abe Shinzo bằng việc xây dựng hoặc hỗ trợ các liên minh hễ lúc nào có thể, trong khi tránh đối đầu với Trung Quốc. Mục tiêu sẽ là giúp các nước ở châu Á tránh sự cưỡng ép của Trung Quốc mà không phải ngả về bên nào trong các vấn đề chính trị nhạy cảm. Điều này sẽ buộc Bắc Kinh phải mềm hóa hoạt động ngoại giao của mình.

Mỹ có thể sẽ vẫn là một nhân vật quan trọng và mang tính xây dựng trong nỗ lực này của Nhật Bản. Mỹ có thể phối hợp với ngoại giao ninja của Nhật Bản để bảo vệ nhiều lợi ích của hai nước./.

(Theo vov.vn)

Ý kiến ()

0 / 500 ký tự
Đang tải dữ liệu

Tin cùng chuyên mục

Dịch Covid-19 tái bùng phát nghiêm trọng khắp châu Á và châu Âu, lây lan mạnh ở Mỹ

Dịch Covid-19 tái bùng phát nghiêm trọng khắp châu Á và châu Âu, lây lan mạnh ở Mỹ

Sáng 25/10, thế giới đã ghi nhận gần 43 triệu ca mắc, trong đó có 1.154.214 ca tử vong do Covid-19.
6 giờ trước
37 lượt xem
WHO cảnh báo giai đoạn tới của đại dịch Covid-19 sẽ "rất khó khăn"

WHO cảnh báo giai đoạn tới của đại dịch Covid-19 sẽ "rất khó khăn"

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo, thế giới hiện đang ở trong giai đoạn "rất nghiêm trọng" của đại dịch Covid-19
21 giờ trước
40 lượt xem
Việt Nam tham gia “Lời kêu gọi hành động trao quyền năng kinh tế cho phụ nữ”

Việt Nam tham gia “Lời kêu gọi hành động trao quyền năng kinh tế cho phụ nữ”

Đại sứ Đặng Đình Quý, Trưởng Đại diện Phái đoàn Việt Nam tại Liên hợp quốc đã thay mặt Việt Nam tham gia ký vào “Lời kêu gọi hành động trao quyền năng kinh tế cho phụ nữ” do Hoa Kỳ khởi xướng.
1 ngày trước
47 lượt xem
Thế giới ghi nhận hơn 466.000 ca nhiễm COVID-19 mới chỉ trong một ngày

Thế giới ghi nhận hơn 466.000 ca nhiễm COVID-19 mới chỉ trong một ngày

Trang thống kê trực tuyến worldometers.info tiếp tục cập nhật các số liệu mới nhất tính đến sáng 24/10 cho thấy, tổng số ca nhiễm COVID-19 trên thế giới hiện là 42.439.636 ca, trong đó 1.148.492 ca tử vong và 31.409.989 ca đã được chữa khỏi.
1 ngày trước
52 lượt xem
Tranh luận Trump-Biden lần cuối: Giảm kịch tính, tăng chiều sâu

Tranh luận Trump-Biden lần cuối: Giảm kịch tính, tăng chiều sâu

Khác với cuộc tranh luận đầu tiên, tại màn tranh luận thứ hai này, các ứng cử viên đã kiềm chế hơn, hiếm khi ngắt lời nhau và thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau.
2 ngày trước
104 lượt xem
Tổng thống Trump: “Joe Biden, tôi tranh cử vì ông đã làm việc tệ hại”

Tổng thống Trump: “Joe Biden, tôi tranh cử vì ông đã làm việc tệ hại”

“Joe, tôi tranh cử vì ông. Tôi tranh cử vì Barack Obama. Vì các ông đã làm việc thật tệ hại”, ông Trump nói.
2 ngày trước
82 lượt xem
Mỹ vẫn là nước có ca nhiễm bệnh và tử vong nhiều nhất do COVID-19

Mỹ vẫn là nước có ca nhiễm bệnh và tử vong nhiều nhất do COVID-19

Đến sáng 23/10, thế giới có tổng số 41.966.948 ca nhiễm và 1.142.158 ca tử vong vì dịch COVID-19, sau khi ghi nhận thêm lần lượt 477.493 và 6.461 ca chỉ trong vòng 24 giờ qua. Mỹ vẫn là nước có số ca nhiễm bệnh và tử vong nhiều nhất do đại dịch này.
2 ngày trước
49 lượt xem
Thế giới có hơn 41,4 triệu ca mắc Covid-19, dịch bệnh tái bùng phát nghiêm trọng ở châu Âu

Thế giới có hơn 41,4 triệu ca mắc Covid-19, dịch bệnh tái bùng phát nghiêm trọng ở châu Âu

Sáng 22/10, thế giới đã ghi nhận hơn 41,4 triệu ca mắc, trong đó có 1.135.598 ca tử vong do Covid-19.
3 ngày trước
84 lượt xem
Cuộc đua gay cấn Trump – Biden trước thềm cuộc tranh luận cuối cùng

Cuộc đua gay cấn Trump – Biden trước thềm cuộc tranh luận cuối cùng

​Hai ngày trước cuộc tranh luận, 2 ứng cử viên là Tổng thống Trump và ứng cử viên đảng Dân chủ Biden đều đang đẩy mạnh các hoạt động nhằm giành thêm sự ủng hộ của cử tri.
4 ngày trước
123 lượt xem
Châu Âu đẩy mạnh các biện pháp hạn chế đối phó với “cơn đại hồng thủy” Covid-19

Châu Âu đẩy mạnh các biện pháp hạn chế đối phó với “cơn đại hồng thủy” Covid-19

​Trở thành điểm nóng về đại dịch Covid-19 sau khi số ca mắc tăng mạnh, châu Âu buộc phải thắt chặt các biện pháp hạn chế, bao gồm cả lệnh giới nghiêm và phong tỏa.
4 ngày trước
64 lượt xem