Việt Nam điều chỉnh "luật chơi" về thương mại quốc tế

Thứ 4, 20.01.2021 | 19:34:41
215 lượt xem
Việt Nam không chỉ quan tâm tới tăng trưởng xuất khẩu hay thu hút vốn đầu tư, mà đã hướng nhiều hơn đến tham gia xây dựng và điều chỉnh “luật chơi” trong thương mại, đầu tư quốc tế, cũng như mức độ tham gia và hiệu quả mang lại đối với doanh nghiệp và người dân trong nước.

Sáng 20/1, tại Hà Nội, với sự hỗ trợ của Chương trình Ôxtrâylia Hỗ trợ cải cách kinh tế Việt Nam (Aus4Reform), Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương tổ chức Hội thảo công bố báo cáo “Thực hiện hiệu quả Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực gắn với cải thiện tính tự chủ của nền kinh tế: Yêu cầu hoàn thiện thể chế thương mại và đầu tư ở Việt Nam”.

Quang cảnh Hội thảo. (Ảnh: PV)Phát  biểu khai mạc, Viện trưởng CIEM, TS Nguyễn Thị Hồng Minh khẳng định, kể từ khi bắt đầu công cuộc Đổi mới, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu vượt bậc trong phát triển kinh tế - xã hội. Tăng trưởng kinh tế liên tục duy trì ở mức tương đối cao. Ngay cả khi phải chịu nhiều tác động bất lợi từ đại dịch COVID-19 và những biện pháp ứng phó đại dịch ở nhiều thị trường năm 2020, Việt Nam vẫn duy trì mức tăng trưởng dương, đạt hơn 2,9% trong năm 2020. Đạt được thành tựu này, một nguyên nhân quan trọng là việc không ngừng cải thiện chất lượng tăng trưởng xuất khẩu và đầu tư, trong đó bao gồm cả đầu tư nước ngoài, và đảm bảo lợi ích từ hội nhập kinh tế quốc tế.Tư duy hội nhập cũng từng bước được điều chỉnh phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. Việt Nam không chỉ quan tâm tới tăng trưởng xuất khẩu hay thu hút vốn đầu tư, mà đã hướng nhiều hơn đến tham gia xây dựng và điều chỉnh “luật chơi” trong thương mại – đầu tư quốc tế, cũng như mức độ tham gia và hiệu quả mang lại đối với doanh nghiệp và người dân trong nước.Báo cáo này tiến hành đánh giá hoạt động thương mại và đầu tư của Việt Nam với các đối tác trong khu vực RCEP (bao gồm cả quy mô và chất lượng); xác định những vấn đề thể chế và cơ cấu đối với hoạt động thương mại và đầu tư có thể ảnh hưởng đến khả năng tận dụng cơ hội và xử lý thách thức từ RCEP, và từ đó đề xuất các kiến nghị cải cách thể chế trong trung và dài hạn nhằm nâng cao hiệu quả thực thi RCEP gắn với tăng cường mức độ tự chủ của nền kinh tế Việt Nam.

Cũng theo TS Hồng Minh, tham gia ký kết RCEP là kết quả sau một thời gian nỗ lực không ngừng nghỉ của Việt Nam. Đặc biệt, việc đàm phán RCEP song song với 2 Hiệp định FTA có chất lượng cao.

Đối với hoạt động thương mại của Việt Nam, RCEP có thể mang lại một số cơ hội và cả thách thức. Bao phủ vùng lãnh thổ với 30% dân số toàn cầu, hiệp định RCEP tạo ra một thị trường lớn và tiềm năng cho xuất khẩu. Các nghiên cứu định lượng thực hiện cho đến nay đều cho thấy RCEP có tác động tạo thương mại, chứ không chỉ là chuyển hướng thương mại. Ngay cả với nhập khẩu, Việt Nam cũng có thể được hưởng lợi từ việc gia tăng chất lượng hàng nhập khẩu cho tiêu dùng. Cùng với việc gia tăng thương mại hàng trung gian, doanh nghiệp Việt Nam cũng có cơ hội tham gia sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị và sản xuất khu vực. Nhóm tác giả nhìn nhận tác động đối với cải cách thể chế cũng hiện hữu, chủ yếu theo hướng tăng cường thêm động lực cho Việt Nam thực hiện các cải cách đã được xác định gắn với các cam kết trong CPTPP và EVFTA. Dù vậy, thách thức khi thực thi RCEP nằm ở khả năng tận dụng ưu đãi trong Hiệp định này, khả năng duy trì và cải thiện năng lực cạnh tranh xuất khẩu và gia tăng nhập siêu.

Đối với đầu tư nước ngoài, RCEP cũng có cả cơ hội và thách thức đan xen nhau. Việt Nam có thêm cơ hội thu hút FDI từ sự dịch chuyển đầu tư ra khỏi Trung Quốc do tác động của chiến tranh thương mại, công nghệ Mỹ - Trung Quốc, cũng như những xu hướng cân nhắc mới trong và sau đại dịch COVID-19. Tuy nhiên, thách thức cũng không nhỏ, ít nhiều đều ảnh hưởng đến mức độ tự chủ của nền kinh tế Việt Nam, song vẫn có thể xử lý được. Dù vậy, xử lý thách thức về thể chế phụ thuộc vào mức độ toàn diện trong cách tiếp cận của Việt Nam, và khó có thể hiệu quả nếu nhìn nhận vấn đề thương mại và đầu tư nước ngoài một cách rời rạc khi thực hiện RCEP.

Đại diện nhóm nghiên cứu của CIEM thông tin, báo cáo đưa ra cách tiếp cận để thực hiện hiệu quả RCEP gắn với bảo đảm mức độ tự chủ của nền kinh tế Việt Nam. Theo đó, việc thực hiện hiệu quả RCEP gắn với 5 nhóm giải pháp chính:

Thứ nhất, tiếp tục thực hiện các cải cách đối với nền tảng kinh tế vi mô nói chung, bao gồm cả chính sách cạnh tranh, môi trường kinh doanh, các thị trường nhân tố sản xuất.

Thứ hai, đặt chính sách đầu tư ở vị trí trung tâm, gắn sâu xa hơn về một tư duy định hướng, khả thi về một số (ít) ngành cần ưu tiên phát triển, các ngành cần thúc đẩy tự do cạnh tranh, mức độ tham gia chuỗi giá trị ở khu vực RCEP, và mức độ tự chủ trong thu hút, sử dụng các dự án FDI từ khu vực RCEP.

Thứ ba, hoàn thiện chính sách thương mại, nhất quán với chính sách đầu tư, qua đó góp phần xử lý hiệu quả, hài hòa hơn vấn đề nhập siêu và nhập khẩu hàng trung gian, đồng thời phù hợp với sự tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị khu vực RCEP.

Thứ tư, xử lý các điểm nghẽn về hạ tầng và nguồn nhân lực, trong đó có sự tham gia của các nhà đầu tư và đối tác nước ngoài ở trình độ phù hợp.

Thứ năm, phòng chống hiệu quả đại dịch COVID-19.

Để tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế khi thực hiện RCEP, yếu tố cải cách càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trong đó, hài hòa hóa quá trình cải cách thể chế khi thực hiện các FTA như CPTPP và EVFTA có ý nghĩa quan trọng. Tuy nhiên, do CPTPP và EVFTA có tiêu chuẩn cao hơn và đã đi vào thực hiện, quá trình cải cách ở các lĩnh vực liên quan cần hướng tới các tiêu chuẩn trong Hiệp định này một cách nghiêm túc, thay vì “chờ đợi” đến khi có RCEP.

Bên cạnh đó, việc tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế khi thực hiện RCEP cũng đòi hỏi nỗ lực cùng phát huy vai trò trung tâm của ASEAN. Ở một chừng mực quan trọng, Việt Nam và các nước ASEAN có vai trò trung tâm trong việc hình thành ý tưởng và quá trình đàm phán Hiệp định này, thì phần thực thi cũng phải giữ được vai trò trung tâm. Theo đó, các nước ASEAN phải gia tăng hợp tác hiệu quả, thay vì cạnh tranh với nhau theo hướng “đua xuống đáy”. Các lĩnh vực cần lưu tâm chính lànhững lĩnh vực cải cách liên quan đến thương mại và đầu tư (như môi trường đầu tư, kết nối trong chuỗi giá trị...) và những nội dung khác cần tiếp tục thỏa thuận và hoàn thiện sau khi RCEP đi vào thực thi. Đây cũng chính là tiền đề quan trọng để các nước đối tác tôn trọng và cùng phát huy vai trò trung tâm của ASEAN.

Báo cáo nhấn mạnh thông điệp Việt Nam cần tiếp tục ủng hộ chủ nghĩa đa phương. RCEP không phải là FTA duy nhất hay là FTA cuối cùng mà Việt Nam có với các đối tác. Vì vậy, việc thực hiện RCEP cần đặt trong một cân nhắc tổng thể và toàn diện hơn về việc tham gia và đóng góp vào chủ nghĩa đa phương trong bối cảnh mới./.

Ký kết vào ngày 15/11/2020, RCEP được kỳ vọng sớm đi vào thực hiện và cải thiện tiếp cận thị trường cho hàng xuất khẩu của Việt Nam. Dù vậy, thực tiễn nhập siêu của Việt Nam với khu vực RCEP trong những năm qua và hệ lụy từ gián đoạn chuỗi cung ứng do đại dịch COVID-19 năm 2020 cũng khiến một số chuyên gia Việt Nam quan ngại về lợi ích mà Việt Nam có thể thu được từ RCEP, đặc biệt là ở một khía cạnh mới hơn là mức độ tự chủ của nền kinh tế.


(Theo dangcongsan.vn)

Ý kiến ()

0 / 500 ký tự
Đang tải dữ liệu

Tin cùng chuyên mục

Giá vàng SJC giảm nhanh về dưới mốc 56 triệu đồng/lượng

Giá vàng SJC giảm nhanh về dưới mốc 56 triệu đồng/lượng

Giá vàng SJC mua vào và bán ra cùng giảm 100.000 đồng/lượng so với phiên trước, trong khi giá vàng thế giới đi ngang ở mức 1.713 USD/oz.
10 giờ trước
54 lượt xem
Xuất khẩu khởi sắc làm mờ “bóng ma” Covid-19

Xuất khẩu khởi sắc làm mờ “bóng ma” Covid-19

Kim ngạch xuất khẩu 2 tháng tăng 23,2% so với cùng kỳ là mức tăng ấn tượng khi dịch Covid-19 vẫn đang gây tác động lớn đến hoạt động thương mại.
10 giờ trước
42 lượt xem
Tỷ giá hạch toán ngoại tệ trong thu chi ngân sách tháng 3/2021

Tỷ giá hạch toán ngoại tệ trong thu chi ngân sách tháng 3/2021

Tỷ giá hạch toán giữa đồng Việt Nam (VND) và đô la Mỹ (USD) là 1 USD = 23.142 đồng. Đây là tỷ giá hạch toán kế toán và báo cáo thu chi ngoại tệ trong tháng 3/2021, áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước.
1 ngày trước
76 lượt xem
Bộ Công Thương hướng dẫn thu mua, tiêu thụ nông sản vùng có dịch

Bộ Công Thương hướng dẫn thu mua, tiêu thụ nông sản vùng có dịch

Bộ Công Thương vừa ban hành văn bản hướng dẫn thu mua, tiêu thụ sản phẩm hàng hóa, nông sản của vùng đang có dịch.
2 ngày trước
74 lượt xem
Chuối Việt Nam nhập khẩu vào EU giá cao ngất ngưởng

Chuối Việt Nam nhập khẩu vào EU giá cao ngất ngưởng

Giá chuối Việt Nam nhập khẩu vào EU tăng mạnh trong năm 2020 và ở mức rất cao, cao hơn rất nhiều so với các nguồn cung cấp chủ lực.
2 ngày trước
72 lượt xem
Giá bán vàng trong nước lùi về mốc 56 triệu đồng/lượng

Giá bán vàng trong nước lùi về mốc 56 triệu đồng/lượng

Sáng nay (2/3), giá vàng SJC được niêm yết ở mức 55,60 – 56 triệu đồng/lượng (mua - bán), giảm 250.000 đồng/lượng ở cả hai chiều mua và bán so với đóng cửa phiên giao dịch liền trước.
2 ngày trước
85 lượt xem
Doanh nghiệp da giày kỳ vọng tăng trưởng mạnh trong năm 2021

Doanh nghiệp da giày kỳ vọng tăng trưởng mạnh trong năm 2021

Năm 2021 là năm được các doanh nghiệp da giày kỳ vọng sẽ có sự tăng trưởng mạnh về đơn hàng và kim ngạch xuất khẩu khi Việt Nam đang có lợi thế để các doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu.
2 ngày trước
74 lượt xem
VN-Index tăng gần 18 điểm, tiến sát mốc 1.190 điểm

VN-Index tăng gần 18 điểm, tiến sát mốc 1.190 điểm

​Thị trường chứng khoán đồng loạt tăng ngay khi mở cửa phiên giao dịch sáng nay 1/3. Các nhóm cổ phiếu chính như ngân hàng, dầu khí, chứng khoán, bất động sản... đều giao dịch tích cực.
3 ngày trước
67 lượt xem
Giá vàng trong nước và thế giới cùng giảm

Giá vàng trong nước và thế giới cùng giảm

​Giá vàng SJC giảm nhẹ trong khi vàng thế giới vẫn tiếp tục lao dốc. Giá vàng thế giới hiện thấp hơn 7,8 triệu đồng/lượng so với giá bán vàng SJC.
3 ngày trước
64 lượt xem
Tổng điều tra kinh tế 2021 cần trách nhiệm của mọi thành phần kinh tế

Tổng điều tra kinh tế 2021 cần trách nhiệm của mọi thành phần kinh tế

Để cuộc tổng điều tra đạt hiệu quả tối ưu, cần sự vào cuộc đầy trách nhiệm của mọi thành phần kinh tế.
4 ngày trước
64 lượt xem